Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт




НазваБеларускі дзяржаўны ўніверсітэт
Дата канвертавання31.10.2012
Памер37.12 Kb.
ТыпДокументы
Фёдар Драбеня

Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт


Інтэкстуальнасць ў п’есе С. Кавалёва “Вяртанне Галадара”


Сучасная беларуская драматургія з’яўляецца арганічнай часткай нацыянальнай літаратуры і культуры ў цэлым. На мяжы ХХ  ХХІ стст. мастацкая прастора змяшчае ўсё большую колькасць эстэтычна неаднародных з’яў.

Арыгінальную драматургічную стылістыку распрацаваў ужо вядомы не толькі на Беларусі, але і за яе межамі С. Кавалёў. Драматург стварае п’есы па матывах твораў беларускай і еўрапейскіх літаратур мінулых стагоддзяў. Гэта “Звар’яцелы Альберт” (1990), “Трышчан ды Іжота” (1993), “Балада пра Бландою” (1995), “Саламея і яе амараты” (1996), “Стомлены д’ябал” (1997), “Францішка, або Навука кахання” (1999), “Інтымны дзённік” (2009), “Вяртаннне Галадара” (2010) і інш.

П’еса “Вяртанне Галадара” (Дзеяслоў 2010, №2) С. Кавалёва прыцягальна перш за ўсё тым, што драматург здолеў асэнсаваць і актуалізаваць вядомае апавяданне Кафкі “Галадар”, якое як і шэраг іншых (“Першае гора”, “Спявачка Жэзэфіна, ці Мышыны народ”), прысвечана асабліваму падвядзенню вынікаў, роздуму пра месца мастака ў жыцці грамадства. На думку Гессэ, “Галадар” з’яўляецца “дакладным, як лагарыфм”. Сапраўды, прачытаўшы невялікае апавяданне, застаецца адчуванне велічнасці ролі мастака ў грамадстве.

Апавяданне Кафкі атрымала драматургічную інтэрпрэтацыю ў п’есе Т. Ружэвіча “Адыход Галадара”. Варта адзначыць, што асаблівасцю п’ес Т. Ружэвіча з’яўляецца іх інтертэкстуальнасць, метафарычнасць. Сам польскі драматург неаднаразова гаварыў пра тое, што яго п’есы – своеасаблівы дыялог з папярэднікамі [1, с. 10]. Да гэтага дыялогу Кафкі і Т. Ружэвіча далучыўся і С. Кавалёў з п’есай “Вяртанне Галадара”

Гэты твор быў пастаўлены беларускім тэатрам (2005, РТБД, рэжысёр Валеры Анісенка). С. Кавалёў яшчэ раз асэнсаваў знакаміты сюжэт Кафкі і напісаў нібы своеасаблівы працяг п’есы Т. Ружэвіча. Прэм’ерны паказ п’есы С. Кавалёва з поспехам прайшоў у рамках люблінскіх “Тэатральных канфрантацый”. Цяпер п’есу паставіла Кацярына Аверкава.

Сама назва п’есы С. Кавалёва нам падказвае, што гэта сіквел (працяг) твораў Кафкі і Т. Ружэвіча. Герой п’есы С. Кавалёва – гэта персанаж, які амаль увесь час маўчыць. Варта адзначыць, што паэтыка маўчання з’яўляецца адметнай рысай дарматругіі Т. Ружэвіча, менавіта яна дае магчымасць драматургу рэалізоўваць прынцыпы “ўнутранай драматургіі”, аснову якой складае канфлікт, скіраваны ў псіхалагічную сферу. У сваім творы С. Кавалеў наследуе і працягвае традыцыю маўклівай паэтыкі Т. Ружэвіча.

Вобраз Галадара С. Кавалёва такі ж загадкавы, як і вобразы ў Кафкі і Т. Ружэвіча. Ніхто не ведае, хто такі Галадар, якая яго мэта, што ён хоча. Адны бачаць у ім звычайнага цыркача, які хоча вярнуць былы поспех. Другія – аскета, які імкнецца данесці чалавецтву згубленыя духоўныя каштоўнасці. Трэція імкнуцца адшукаць Месію, які ў асобе Галадара зноў спусціўся да іх, каб прадухіліць канчатковае духоўнае і маральнае знікненне чалавецтва.

Галадар Кафкі ў напрыканцы апавядання памірае, Галадар Т. Ружэвіча быў урачыста праведзены, а Галадар С. Кавалёва вяртаецца. Галадар С. Кавалёва вяртаецца ў сваю клетку невядома як і невядома калі, каб вярнуцца ў перыяд сентыментальнага нераздзельнага кахання. Вяртанне ў клетку – гэта перш за ўсё магчымаць схавацца ад свету, дзе герой не знайшоў прытулку і паразумення. Тут вельмі добра праяўляецца і наследуецца эстэтыка Кафкі.

П’есу-прыпавесць “Вяртанне Галадара” варта аднесці да яскравых праяў літаратуры постмадэрнізму. Вельмі блізкай для літаратуры постмадэрнізму з’яўляецца аб’яднанне некалькіх несумяшчальных, кантрастных рэчаў: роздумы аб глыбінных філасофскіх праблемах у вандроўным цырку, дзе ўсё б, здавалася, павінна быць лёгкім і бестурботным. Варта сказаць, што і месца дзеяння – звярынец – хутчэй нагадвае жорсткую барацьбу людзей за матэрыяльны дабрабыт. С.Кавалёў у сваёй п’есе паказвае дзеянне нібыта ў рэаліях нашага часу: тут і варожасць адзін да аднаго, і карысць, якую можна атрымаць ад Галадара, калі разумна выкарыстоўваць працэс галадання (зарабляць грошы, вывучаць, ладзіць прэс-канферэнцыі і г.д.). Па-сучаснаму вырашаецца і канфлікт п’есы: Галадара забіраюць у клініку. Калі згадаць творы папярэднікаў С. Кавалёва, то варта зазначыць, што сама атмасфера п’есы нашага драматурга больш будзённая, праблемы і іх вырашэнне больш прыземленыя.

Асоба Галадара нібы злучае два светы: рэальны і казачны. Працягнутая рука галоўнага героя ў Кафкі – гэта магчымасць дакрануцца-далучыцца да голаду. Працягнутая рука Галадара С.Кавалёва – запрашэнне далучыцца да яго, набыць тыя магчымасці і прывілеі, што і ў яго. Таму фінал п’есы дастаткова прадбачлівы: месца Галадара займае Аляксандр – малады, амбіцыйны і поўны жыццёвай энэргіі філосаф. Ці здолее герой дасягнуць мэты? У жорсткім і абыякавым да чалавечай душы свеце, дзе могуць існаваць дробныя і маладушныя людзі, Аляксандр, які яшчэ не страціў веры ў чалавека, наўрад ці зможа супрацьстаяць бяздушнасці чалавецтва. А вось у чым гэта мэта, кожны з гледачоў (чытачоў) павінен вырашыць сам.

П’еса С. Кавалёва “Вяртанне Галадара” – выдатны прыклад сучаснай беларускай драматургіі, якая ні ўчым не саступае лепшым набыткам еўрапейскай літаратуры і эстэтыкі. Як і ў многіх іншых творах, С. Кавалёў з постмадэрнісцкай іроніяй ставіцца да тэкстаў сваіх папярэднікаў, знаходзіць новыя фокусы бачання ўжо знаёмых, здавалася б, праблем, смела інтэрпрэтуе тэксты папярэднікаў, ствараючы свой сіквел. Разам з тым драматург праводзіць думку пра тое, што даць інтэрпрэтацыю паводзін Галадара немагчыма.

Літаратура:

1. Санаева Г. Н Поэтика драматургии Тадеуша Ружевича: автореф… дис. канд. филол. наук: 10.01.03 / Г. Н. Санаева; Институт мир лит. им. А. М. Горького РАН. – Москва, 2009. – 17 с.




Дадаць дакумент у свой блог ці на сайт

Падобныя:

Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт iconБеларускі дзяржаўны ўніверсітэт на правах рукапісу
Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, загадчык кафедры гісторыі паўднёвых І заходніх славян

Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт iconЎ беларускі дзяржаўны універсітэт на 2006 год Парадак прыёму
Прыём у Беларускі дзяржаўны універсітэт ажыццяўляецца ў адпаведнасці з Правіламі прыёму ў вышэйшыя навучальныя ўстановы”, зацверджанымі...

Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт icon«беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры І мастацтваў»
Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь І беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры І мастацтваў запрашае да ўдзелу ў VІ міжнароднай...

Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт iconБеларускі прафесійны саюз работнікаў адукацыі І навукі праспект Пераможцаў, 21, каб. 1307
Максіма Танка“,”Беларускі дзяржаўны тэхналагічны ўніверсітэт“ І ”Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Янкі Купалы“ за ўдзел 3 чэрвеня...

Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт iconУстанова адукацыі "Беларускі дзяржаўны педагагічны універсітэт імя Максіма Танка" Факультэт псіхалогіі Графік вучэбнага працэсу на
Установа адукацыі “Беларускі дзяржаўны педагагічны універсітэт імя Максіма Танка”

Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт iconПагадненне паміж пярвічнай арганізацыяй прафсаюза студэнтаў бду культуры І мастацтваў І адміністрацыяй Установы адукацыі "Беларускі дзяржаўны універсітэт культуры І мастацтваў" Раздзел Агульныя палажэнні
Бду культуры І мастацтваў І адміністрацыяй Установы адукацыі “Беларускі дзяржаўны універсітэт культуры І мастацтваў”

Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт iconБеларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры І мастацтваў крытэрыі ацэнкі ведаў абітурыентаў
Крытэрыі ацэнкі ведаў абітурыентаў, паступаючых ва ўстанову адукацыі “Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры І мастацтваў” у 2011...

Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт iconБеларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры І мастацтваў крытэрыі ацэнкі ведаў абітурыентаў
Крытэрыі ацэнкі ведаў абітурыентаў, паступаючых ва ўстанову адукацыі “Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры І мастацтваў” у 2012...

Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт iconУа «беларускі дзяржаўны эканамічны універсітэт»

Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт iconБеларускі дзяржаўны педагагічны універсітэт імя Максіма Танка зацвярджаю

Размесціце кнопку на сваім сайце:
be.convdocs.org


База данных защищена авторским правом ©be.convdocs.org 2012
звярнуцца да адміністрацыі
be.convdocs.org
Галоўная старонка