1. Бел м. – нац мова бел народа




Назва1. Бел м. – нац мова бел народа
старонка1/8
Дата канвертавання23.02.2013
Памер2.64 Mb.
ТыпДокументы
  1   2   3   4   5   6   7   8
1. Бел. м. – нац. мова бел. народа

Нац.м.–сродак пісьмовых і вусных зносін паміж людзьмі пэўнай нацыі. Фармір. на аснове мовы народнасці.Нац.мова паводле структуры не мае прынцыповых адрозненняў ад мовы народнасці,таму што наследуе яе лексіку, фанет. і граматычны лад. Бел. нац. м. пач. фармір. ў перш. пал. 19 ст. Паспяховаму фармір. б. нац. м. спрыяла наяўнасць глыбокіх піс-вых традыцый народа і станаўленне піс-ай літ-ай м. як адной з умоў узнікн. і развіцця нац. м. Адбыв. развіццё вус.літ.м.,ставовіцца адзіным сродкам вус. зносін людзей. Усё большае знач. набыв. маст. літ-ра,станов.узорам для астатніх разнавіднасцей б.нац.м. Нац. м. бел-ага народа служыць сродкам выяўлення дух. жыцця народа, з’яўл. формай яго нац. культуры, праяўл. ў дзейнасці тэатраў, перадачах радыё і тэлебачання, стварэнні багат. маст. літ-ры.Бел. нац.м. мае 2 асноўныя разнавіднасці – літ-ую м.(гэта агульн. для ўсёй тэрыт. Белар., унармаваная,узорная мова) і дыялектную(уключае ўсе мясцовыя, тэрытарыяльныя гаворкі бел. м. ).

2. Мауленчая дзейнасць, мова I мауленнеМаўленчая дзейнасцьактыўная прадметная дзейнасць субекта, звязаная з успрыманнем і параджэннем маўлення. Маўленчая дзейнасць ажыццяўляецца праз мэтанакіраваныя маўленчыя дзеянні, фарміраванне маўленчых здольнасцей. Асноўнымі відамі маўленчай дзейнасці зяўляюцца: аўдзіраванне (слуханне і разуменне мовы), гаварэнне, чытанне, пісьмо. Вядомы даследчык маўленчай дзейнасці А.АЛявонцьеў называе наступныя кампаненты аперацыйнай структуры маўленчага дзеяння:арыенціроўка;планаванне(праграмаванне);унутраная рэалізацыя праграмы (выбар слоў, граматычных канструкцый);рэалізацыя выказвання.Паколькі ў дзіцячым маўленні актуальнымі зяўляюцца тры асноўныя аспекты – “фанетычнае развіццё, граматычнае развіццё і семантычнае развіццё”, спынімся на кожным з іх у такім плане:удасканаленне навыкаў аудзіравання і чытання у метадычнай навуцы выдзяляюцца наступныя тыпы аўдзіравання: глабальнае; дэталёвае; крытычнае). На уроках мовы чытанне выконвае ў асноўным наступныя функцыі: 1). кагнітыўную (пазнавальную); 2).  рэгуляцыйную; 3). вартасна-арыентацыйную. Віды чытання: -пошукавае;праглядальнае; -вывучальнае; -вучэбна-азнаямляльнае; -выбарачнае; -выразнае;фарміраванне і развіццё выяўленчых навыкаў (фарміраванне навыкаў літаратурнага вымаўленняпрацяглы працэс, які патрабуе ад настаўніка метадычнай паслядоўнасці. Знаёмства вучняў з нормамі беларускага літаратурнага вымаўлення праходзіць у некалькі этапаў:1) паведамленне арфаэпічнай нормы;2)арфаэпічныя практыкаванні;3) маўленча-камунікатыўныя практыкаванні);узбагачэнне і актывізацыя слоўніка вучняў (задачы слоўнікавай працы: а) узбагачэнне лексічнага запасу дзяцей новымі для іх словамі; б) фарміраванне ўменняў правільна ўжываць у моўнай практыцы словы з улікам іх семантыкі; в) азнаямленне з мастацка-выяўленчымі сродкамі мовы; г) выхаванне ў дзяцей эстэтычных адносін да слова);выпрацоўка ўменняў будаваць словазлучэнні і сказы (задача настаўніка беларускай мовывыпрацаваць у вучняў уменне правільна ўтвараць словазлучэнні, абядноўваць іх у сказы і звязныя тэксты);развіццё навыкаў звязнай мовы (развіваць звязную мову вучняўзначыць працаваць над усімі яе кампанентамі: зместам, лагічнай звязнасцю, тэматычнай закончанасцю, сэнсавай і структурнай цэласнасцю, дакладнасцю, вобразнасцю, выразнасцю, яснасцю для слухача і чытача, належным моўным афармленнем).

4Лексікалогія як раздзел навукі Лексікалогія—разд.м-ва,які вывучае лексіку м.Аб\'ектам вывучэння-сл.—асн.адзінка м.Сл—г.фанетыч.і граматыч.аформленая адзінка м.,што мае пэўнае зн-е і выступае сродкам моўных зносін. падзял.на адназнач.і мнагазн.Адназн.маюць адно лекс.г.тэрміны:дэфіс,косінус,уласныяназвы:Купала,Гомель,.Большасцьсл.уб.м.мнагазначныя.сл.бранямае2значэнні:1)металічная вопратка воіна ў мінулым2)стальная абшыўка танка, баявога карабля.Мнагазначнасць,ціполісеміяг.уласцівасць сл.мець некалькі лексіч.зн-няў.спіць дзіцяспіцьлес,чэрствыхлеб-чэрствычалавек,.Асноўнае,зн-несл.наз.прамым. Вытворнае, другаснае значэнне, што набываецца зчасамназ.пераносным.Існуюц3спосабыўзнікненняперанос.зн.:метафара,метанімія,сінекдаха.Метафара—г.перанос назвы з аднаго прадм,на інш на асновепадабенстватыхцііншпрымет.языкчалавекаязыкполымя,Метанімія— перанос найменняў з аднаго прадмета на др.па сумежнасці, суаднесенасці ў часе і прасторы.. Метанімічныя пераносы характарызуюцца вялікай разнастайнасцю семантычнага асэнсавання ў м.можа пераносіцца:а) назва таго, што ўмяшчае,на тое,што ў ім умяшчаецца (змесціва):будуецца інтэрнатна працу выйшаў інтэрнат;;б)назва дзеяння на яго вынік:пераклад тэкстураздалі пераклады;пераход праз дарогуновы падземны пераход;в)назва матэрыялу на вырабы з яго:фужэр з хрусталюўбачыў паліцу хрусталю;г)прозвішча (псеўданім) аўтара на яго творы:сустракаліся з Брылёмперачытваю Брыля і інш.Сінекдаха-адносіцца да разнавіднасцей метанімічных пераносаў. Мнагазначныя словы — яркі стылёвы сродак, яны выкарыстоўваюцца ў мове тв.маст.літ.для стварэння вобраза

5.Амонімы—с.з аднолькавым гучаннем і роз.зн-ем;аўсянка1 —аўсяная каша і аўсянка2 —пеўчая птушка;З\'ява гукавога супадзення зусім розных па сэнсе моўных адзінак наз.аманіміяй.У адрозн.ад мнагазнач.сл.у якім п\ж зн-мі захоўваецца семантычнае адзінства,амонімы—сл.зусім роз.,якія па тых ці інш.прычынах супалі ў гучанні.У філ-х слоўніках амонімы падаюцца ў позных слоўнікавых арт-х і пазначаюцца надрадковай лічбай:кіт1,кіт2;Выдзяляюць лексіч,марф.і фанет.амонімы.Лексічн.амонімы—сл.,аднолькавыя па гучанні і напісанні ва ўс.формах,г.сл.адной часц.м.:бабка—матчына ці бацькава маці,бабуля;старая жанчына;бабка2—надкапытны сустаў нагі жывёлы;бабка-здобная булка.Марфал.амонімы(амаформы)-г.сл.,шт.супадаюць гучаннем і напісаннем т-і ў асоб.грамат.форм.Амаформыг.,сл.роз.часц.м.Фанетыч.амонімы(амафоны)-г.сл.з аднолькавым гучаннем,але розныя па напісанні і значэнні.Яны выступаюць як амонімы толькі ў вуснай мове:грыб-грып.Да амонімаў прымыкаюць амографы.-гэта словы,што аднолькава пішуцца,але адрозніваюцца значэннем і гучаннем(націскам).Амонімы ўзнікалі і ўзнікаюць у мове рознымі шляхамі:1)у выніку распаду мнагазначнасці і адрыву слова ад яго першапачатковага значэння.2)пры супадзенні гучання і напісання спрадвечна бел.і іншамоўных слоў:бор—сасновы лес,бор—хімічны элемент.3)пры супадзенні гучання і напісання слоў,запазычаных з розных моў:брас—снасць на марскім судне і брас—стыль плавання.4)пры гукавым супадзенні слоў,запазычаных з адной мовы,дзе яны ўжо былі аманімічнымі:гранат—садовае дрэва і яго плод,гранат—каштоўны камень.

Сінонімы-сл.,па-рознаму гучаць,але поўнасцю ці частковасупадаюць па значэнні:есці-харчавацца,з’ядаць.Антонімы-словы адной і той жа часціны мовы з супрацьлеглым значэннем:вялікі-малы.

3.Лексiка СБМ паводле паходжання. Слоўнікавы склад сбм фармір.на працягу многіх ст.Адны сл.дайшлі да нас з часу агульнаславянскага адзінства(3-е тысячагоддзе да н.э.-др.палавіна1-га тыс.-дзя н.э.),др.належаць да агульнаўсходнеславянскага п\ду(7-13 ст.),трэція ўзніклі ў эпоху фарміравання мовы б-й народнасці і нацыі(14-20 ст.).Паводле крыніц і х-ру паходжання б-я лексіка падзял.на дзве групы:спрадвечна б-я(уключае ў сябе агульнаслав.,усходнеслав. і ўласнабел-я сл.)і запазычаная(з блізкароднасных слав.і з неслав.м.).Спрадвечна бел-я лексікаг.сл.,якія перайшлі ў б.м.з агульнаслав.і агульнаўсходнеславянскай моў або ўтварыліся на аснове ўласна бел-га лексіч.матэрыялу роз.спосабамі.Агульнаслав.лексіка-пэўны пласт слоўнікавага складу суч-ных слав-кіх,у тым ліку і бел-кай,моў,атрыманы ў спадчыну ад праславянскай мовы.Гэты гістарыч.пласт лексікі адносна невялікі,але па частаце ўжывання- самых актыўных. Усходнеслав.лексікапэўны пласт слоўнікавага складу б-й,рус.і ўкр.м.,утварэнне якога адносіцца да п\ду выдзялення і самаст.жыцця ўсход.славян. Уласнабел-я лексіка-пэўны пласт слоўнікавага складу б.м.,які ўтварае яе нацыянальную спецыфіку ў параўнанні з лексікай блізкароднасныхусходнеславянскіх м.Запазычаная лексіка-пэўны пласт слоўнікавага складу б.м.,які фармір.на працягу ўсяго гістар.п\ду яе развіцця,роз.шляхамі пры ўзаемадзеянні з інш.м.У сбм сустракаюцца запазычанніблізкароднасныхмоў:рус,укр,пол.Асобна вылучаецца невялікая група стараславянізмаў-слоў,што прыйшлі з першай літаратурнай мовы славян,старажытнабалгарскай па паходжанні.Шырока прадстаўлены лексічныя адзінкі,запазычаныя з роз.еўрапейскіх моў:анг,фр,ням,старажытнагрэч,лац.

  1   2   3   4   5   6   7   8

Дадаць дакумент у свой блог ці на сайт

Падобныя:

1. Бел м. – нац мова бел народа icon1. Паняцце пра сучасную бел літаратурную мову. Паняцце нацыянальнай мовы. Асноўныя адзнакі літаратурнай мовы. Форма існавання
Бел нац мова – мова беларускага народа, які непадзельна звязаны з духам сучаснага народа

1. Бел м. – нац мова бел народа iconМатэм. Англ мова Бел літ. Руск мова Гісторыя

1. Бел м. – нац мова бел народа iconБел-чырвона-белыя сьцягі зьявіліся на бт
Беларускія телегледачы шторазу бачаць на трыбунах групы падтрымкі каманды Беларусі з гістарычнымі бел-чырвона-белыя сьцягамі. А падчас...

1. Бел м. – нац мова бел народа iconБел чытанне Матэматыка Фізкультура Беларуская мова Выяўл м-ва

1. Бел м. – нац мова бел народа icon1 музыка руск мова бел чыт выяўл маст. 2

1. Бел м. – нац мова бел народа iconШаноўныя калегі!
Педагогі, якія жадаюць прыняць удзел у рабоце творчай групы, могуць выслаць заяўкі на электронны адрас: uumr@academy edu by (для...

1. Бел м. – нац мова бел народа iconБел Кауфман Вверх по лестнице, ведущей вниз Бел кауфман вверх по лестнице, ведущей вниз
«А вы моя бывшая учительница по английскому! Никогда не видела голую учительницу!» Вот так и я сейчас предстану перед вами во всей...

1. Бел м. – нац мова бел народа iconПрыкл. 1млн г н. людзі засялілі Міжземнаморе,Кауказ І поудзень Украіны. Тэрмiн зясялення тэрыторыi Беларусi 40 тыс г да н эры. (верхнi палеалiт). Першыя
Пауд. І част. Сяр. Бел.), дрыгавiчы (поун. Бел.,Пскоушч. І смаленшч.), радзiмiчы (паміж Дзясной І дняпром, бас ракі Сож). У асяродзi...

1. Бел м. – нац мова бел народа iconБюллетень новых поступлений февраль 2010 года
С. И. Кузьмина, С. П. Уточкиной]; м-во природных ресурсов и охраны окружающей среды рб, Гл информ аналит центр Нац системы мониторинга...

1. Бел м. – нац мова бел народа iconБанк данных Беларуская мова Асноўныя правілы беларускага
Асноўныя правілы беларускага правапісу І практычныя заданні па беларускай мове [Текст] : вучэб дапамож для студ. 2-га курса мед....

Размесціце кнопку на сваім сайце:
be.convdocs.org


База данных защищена авторским правом ©be.convdocs.org 2012
звярнуцца да адміністрацыі
be.convdocs.org
Галоўная старонка