Академия министерства внутренних дел республики беларусь




НазваАкадемия министерства внутренних дел республики беларусь
Дата канвертавання25.01.2013
Памер70.42 Kb.
ТыпДокументы
УЧРЕЖДЕНИЕ ОБРАЗОВАНИЯ «АКАДЕМИЯ

МИНИСТЕРСТВА ВНУТРЕННИХ ДЕЛ РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ»

СЛЕДСТВЕННО-ЭКСПЕРТНЫЙ ФАКУЛЬТЕТ


Индивидуальный зачет


ТЕОРИЯ И ИСТОРИЯ ГОСУДАРСТВА И ПРАВА

ИНТЕРЕСЫ В ПРАВЕ


УГОЛОВНОЕ ПРАВО И ПРОЦЕСС

ДОПУСТИМОСТЬ ДОКАЗАТЕЛЬСТВ И ПОСЛЕДСТВИЯ ЕЁ НАРУШЕНИЯ

ПО УГОЛОВНО-ПРОЦЕССУАЛЬНОМУ ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВУ

РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ


БАСАЛАЙ ЕВГЕНИЙ НИКОЛАЕВИЧ, 4 курс дневное отделение

8 029 806 34 96


МИНСК, 2008

Iнтарэсы ў праве


Неабходнасць даследавання паняцця “інтарэс” вынікае з таго факту, што яно актыўна выкарыстоўваецца ў мiжнароднаправавых дакументах, канстытуцыях шэрагу краін, унутрыдзяржаўным заканадаўстве і з'яўляецца аб'ектам прававой аховы. Катэгорыя інтарэса стала аб'ектам поўнамаштабнага тэарэтычнага даследавання значна пазней, чым аб'ектам судова-прававой абароны. І хоць у апошні час дадзенае паняцце даследавалася ў юрыдычнай навуцы, пытанне аб інтарэсе застаецца пакуль у некаторых аспектах нядосыць распрацаваным, а па цэлым шэрагу момантаў - дыскусійным.

У сучасны перыяд гэтая праблема набывае найбольшую практычную значнасць, паколькі пад прававую ахову падпадаюць шматлікія інтарэсы, якія ізноў з'явіліся i прама не замацаваны суб'ектыўнымі правамі (напрыклад, законныя інтарэсы прадпрымальнікаў атрымаць вялікі прыбытак; як мага хутчэй і без залішняй цяганіны ліцэнзію на ажыццяўленне вызначанай дзейнасці; пэўнае памяшканне ў арэнду; права на ўсталяванне справядлівых і разумных падаткаў і г.д.).

Акрамя таго, у сувязі з пашырэннем дзеяння прынцыпу "дазволена ўсё, што не забаронена законам" статут законных інтарэсаў рэзка ўзрастае.

І хоць законны інтарэс часта выкарыстоўваецца ў нормах розных актаў, заканадавец так і не вызначыў названае паняцце. У прыватнасці, уяўляецца немагчымым выпрацаваць строга вызначанае паняцце "законны інтарэс" і вызначыць выгляды законных інтарэсаў, бо заканадавец невыпадкова не даў такога азначэння.

Але ўсё ж такі, што такое "законны інтарэс"? Які сэнс укладвае заканадавец у гэтую катэгорыю, замацоўваючы яе ў нарматыўных актах?

Можна прыйсці да высновы, што ўтрыманне законнага інтарэса складаецца з двух элементаў (імкненняў): карыстацца пэўнай сацыяльнай выгодай і звяртацца ў неабходных выпадках за абаронай да кампетэнтных органаў дзяржавы або грамадскіх арганізацый. Сутнасць жа яго складаецца ў простым юрыдычным дазволе, адлюстраваным у аб'ектыўным праве альбо вынікаючым з яго агульнага сэнсу. Структурай законнага інтарэса выступае ўнутраная сувязь імкненняў, іх арганізацыя, той або іншы спосаб злучэння. Імкненне суб'екта карыстацца выгодай займае ва ўтрыманні законнага інтарэса больш "высокае становішча", таму ў структурным аспекце ўтрыманне законнай цікавасці будзе выглядаць так: спачатку імкненне карыстацца выгодай (асноўны элемент), а ўжо затым імкненне звяртацца да кампетэнтных органаў за абаронай імкнення першага (фармальна-забяспечвальны элемент).

Структурны аналіз законных інтарэсаў важна дапаўняць функцыянальным, падчас якога неабходна высвятліць месца і ролю кожнай з названых частак у рэалізацыі дадзенай законнай цікавасці.

Імкненне карыстацца сацыяльнай выгодай - гэта цэнтральны, восевы элемент ва ўтрыманні і структуры законнага інтарэса, бо толькі ён здольны надаць суб'екту тое, што яму трэба для нармальнай жыццядзейнасці, інакш кажучы, вядзе да дасягнення вызначаных выгод. Але сама карысць знаходзіцца па-за ўтрыманнем і структурай законнага інтарэса, выступае яго аб'ектам.

Імкненне звяртацца ў неабходных выпадках за абаронай з'яўляецца другім, але не меней важным элементам ва ўтрыманні і структуры законнага інтарэса. Ён уступае ў дзеянне тады, калі няпоўна ажыццяўляецца, г.з. ушчамляецца, першы. Другі элемент выступае як бы дадаткам, рычагом рэалізацыі першага, знаходзячыся да сітавіны да часу ў "рэзерве". Дзякуючы яму інтарэс і набывае характар ахоўнага законам (законнага).

Законныя інтарэсы вельмі разнастайныя. Іх можна класіфікаваць па розных падставах. Напрыклад, па суб'ектах можна падзяліць на законныя інтарэсы грамадзян, дзяржаўных, грамадскіх, камерцыйных і іншых арганізацый. У сваю чаргу, законныя інтарэсы грамадзян падзяляюцца на законныя інтарэсы спажыўцоў, членаў сям'і і г.д. Таксама ў залежнасці ад галіновай распаўсюджанасці законныя інтарэсы могуць быць матэрыяльна-прававымі - канстытуцыйнымі, грамадзянскімі і г.д., і працэсуальна-прававымі - крымінальна-працэсуальнымі, грамадзянска-працэсуальнымі. У залежнасці ад узроўня яны бываюць агульнымі і прыватнымі. Па характары законныя інтарэсы падпадзяляюцца на маёмасныя і немаёмасныя.

Катэгорыя законнага інтарэса найбольш блізка датыкаецца да суб'ектыўнага права. Практычна ў кожным нарматыўным акце, дзе замацаваны законны інтарэс, заўсёды перад ім варта слова "права". Ці выпадкова гэта? Якія іх агульныя і адметныя рысы? Што можа служыць крытэрыем для іх размежавання? Ясна адно - яны цесна ўзаемазлучаны і павінны разглядацца ў суадносінах.

Суб'ектыўнае права вызначаецца ў літаратуры каротка як выгляд і мера магчымых паводзін. Яно мае з законнымі інтарэсамі агульныя рысы: абумоўленыя матэрыяльнымі і духоўнымі ўмовамі жыцця грамадства, мяркуюць задавальненне ўласных інтарэсаў асобы; маюць дыспазітыўны характар; выступаюць у якасці самастойных элементаў прававога статуту асобы; уяўляюць сабой юрыдычныя дазваленнi; іх ажыццяўленне звязваецца ў асноўным з такой формай рэалізацыі права, як выкарыстанне; з'яўляюцца аб'ектамі прававой аховы і абароны; гарантуюцца дзяржавай. Але нараўне з агульнымі рысамі паміж суб'ектыўнымі правамі і законнымі інтарэсамі маюцца і адрозненні, якія з'ўляюцца вельмi значнымі як для тэорыі, так і для юрыдычнай практыкі.

Суб'ектыўныя правы і законныя інтарэсы не супадаюць па сваёй сутнасці і структуры. Неаднолькавасць іх вызначаецца тым, што суб'ектыўныя правы і законныя інтарэсы - розныя прававыя дазваленнi. Першае ўяўляе сабой адмысловае дазваленне, забяспечанае пэўнай юрыдычнай неабходнасцю іншых асоб. Калі жа прававое дазваленне не мае альбо не патрабуецца ў юрыдычна неабходных паводзінах іншых асоб як сродак свайго забеспячэння, то яно і не ўзводзіцца заканадаўцам у ранг суб'ектыўнага права.

Законны інтарэс - юрыдычнае дазваленне, якое мае ў адрозненне ад суб'ектыўнага права характар прававога імкнення. Аднак і законны інтарэс можна лічыць вядомай магчымасцю, але магчымасцю ў большасці сваей сацыяльнай, фактычнай, а не прававой. Ён адлюстроўвае толькі незабароненасць дзеянняў і не больш таго.

Калі сутнасць суб'ектыўнага права складаецца ў юрыдычна гарантаванай і забяспечанай абавязкамі іншых асоб магчымасці, то сутнасць законнага інтарэса - у простым дазваленнi вызначаных паводзін. Гэта своеасаблівае "усечанае права", "усечаная прававая магчымасць". Яму процістаіць толькі агульны юрыдычны абавязак - паважаць яго, не парушаць яго, паколькі і сам ён уяўляе сабой прававую магчымасць агульнага характару.

Суб'ектыўнае права і законны інтарэс не супадаюць і па ўтрыманні. Суб'ектыўнае права - гэта магчымасць, якая дазваляе суб'екту карыстацца выгодай у межах, строга ўсталяваных законам. Законны інтарэс - таксама вядомая "магчымасць", якая дазваляе суб'екту карыстацца выгодай, але ўжо без выразных меж дазволеных паводзін (выгляду і меры) і магчымасці патрабавання вызначаных дзеянняў ад іншых асоб.

Законны інтарэс - гэта простае дазваленне, незабароненасць. Таму ў яго "правамоцтва" выяўляецца часцей за ўсё ў просьбе. Элементы ўтрымання законнай цікавасці носяць характар імкненняў, а не цвёрда гарантаваных магчымасцяў. Адгэтуль сувязь законнай цікавасці з выгодай, а таксама з іх абаронай больш падаленая, чым гэта назіраецца ў суб'ектыўнага права. Гэта значыць адрозненне ва ўтрыманні суб'ектыўных праў і законных інтарэсаў можна правесці як па колькасным складзе, так і па якаснай іх характарыстыцы.

Такім чынам, законны інтарэс у адрозненне ад суб'ектыўнага права ёсць прававое дазваленне, якое мае характар імкнення, у якiм адсутнічае ўказанне дзейнічаць строга зафіксаваным у законе спосабам і патрабаваць адпаведных паводзін ад іншых асоб і якое не забяспечана пэўным юрыдычным абавязкам. Такім чынам, суб'ектыўнае права адрозніваецца магчымасцю запатрабаваць, своеасаблівай уладай, уласцівай правамоцнай асобе.

Таму, абагульняючы ўсе вышэйсказанае, можна прыйсці да высновы, што законны інтарэс - гэта адлюстраванае ў аб'ектыўным праве альбо вынікаючае з яго агульнага сэнсу і ў вызначанай ступені гарантаванае дзяржавай простае юрыдычнае дазваленне, якое выяўляецца ў імкненнях суб'екта карыстацца пэўнай сацыяльнай выгодай, а таксама ў некаторых выпадках звяртацца за абаронай да кампетэнтных органаў у мэтах задавальнення сваіх запатрабаванняў, не супярэчных грамадскім.


Спіс літаратуры:


  1. Праблемы тэорыі дзяржавы і права: Вучэбны дапаможнік / Пад рэд. М.Н. Марчанка. М.: Юрыст, 2005.

  2. Чэчот Д.М. Суб'ектыўнае права і формы абароны. Л., 1968.

  3. Шэршэневіч Г.Ф. Агульная тэорыя права. М., 1912.

  4. Каркуноў Н.М. Лекцыі па агульнай тэорыі права. СПб., 1898.

  5. Раждзественскі А.А. Асновы агульнай тэорыі права. М., 1912.

  6. Раждзественскі А.А. Тэорыя суб'ектыўных публічных праў. М., 1913.

  7. Малько А.У. Законны інтарэс як прававая катэгорыя // Пытанні тэорыі дзяржавы і права. Саратаў, 1986.

  8. Аляксееў С.С. Тэорыя права. М., 1994.

  9. Тэорыя дзяржавы і права. Падручнік / Пад рэд. М.Н. Марчанка. М.,1996.

Дадаць дакумент у свой блог ці на сайт

Падобныя:

Академия министерства внутренних дел республики беларусь iconГосударственный пограничный комитет республики беларусь министрерство внутренних дел республики беларусь
О внесении изменений и дополнения в постановление Государственного пограничного комитета Республики Беларусь, Министерства внутренних...

Академия министерства внутренних дел республики беларусь iconАкадемия министерства внутренних дел республики беларусь
...

Академия министерства внутренних дел республики беларусь iconАкадемия министерства внутренних дел республики беларусь
Восстановление социальной справедливости при реализации уголовной ответственности

Академия министерства внутренних дел республики беларусь iconАкадемия министерства внутренних дел республики беларусь
Соотношение принципа публичности и принципа диспозитивности в республике беларусь

Академия министерства внутренних дел республики беларусь iconСписок авторов работ первой, второй и третьей категорий
Учреждение образования «Академия Министерства внутренних дел Республики Беларусь»

Академия министерства внутренних дел республики беларусь iconУказ Президента Республики Казахстан от 20 ноября 1996 г. N 3228
О воинских символах Пограничной службы Комитета национальной безопасности Республики Казахстан, Министерства внутренних дел Республики...

Академия министерства внутренних дел республики беларусь iconАкадемия министерства внутренних дел республики беларусь
Парламента Рэспублікі Беларусь у сучаснай сістэме вышэйшых органаў дзяржаўнай улады. Акрамя таго, неабходна не забываць, что толькі...

Академия министерства внутренних дел республики беларусь iconАкадемия министерства внутренних дел республики беларусь
...

Академия министерства внутренних дел республики беларусь iconАкадемия министерства внутренних дел республики беларусь
Нпз мае права па сканчэнні звычайнага пры дадзеных абставінах тэрмiну захавання патрабаваць ад таа «Рось» узяць назад бензін, даўшы...

Академия министерства внутренних дел республики беларусь iconАкадемия министерства внутренних дел республики беларусь
Жамойцкага у складзе Рэчы Паспалітай абодвух народаў (далей вкл). Аўтар паспрабуе акрэсліць кампетэнцыю І дзейнасць павятовых соймікаў...

Размесціце кнопку на сваім сайце:
be.convdocs.org


База данных защищена авторским правом ©be.convdocs.org 2012
звярнуцца да адміністрацыі
be.convdocs.org
Галоўная старонка