I. Зыходныя метадалагічныя пасылкі




НазваI. Зыходныя метадалагічныя пасылкі
Дата канвертавання22.11.2012
Памер90.48 Kb.
ТыпДокументы


КАНЦЭПЦЫЯ ВУЧЭБНАГА ПРАДМЕТА “МАТЭМАТЫКА”

I. Зыходныя метадалагічныя пасылкі


Рэформа агульнаадукацыйнай і прафесійнай школы накіроўвае педагогаў на выкарыстанне ўсіх магчымасцяў, усіх рэсурсаў для павышэння эфектыўнасці вучэбна-выхаваўчага працэсу. Патрабуецца якасна новы падыход да пабудавання ўсёй сістэмы навучання ў сярэдняй школе, у тым ліку і на пачатковым яе этапе.

Перад пачатковай школай не ставіцца непасрэдна мэта фармавання фундаментальных навуковых ведаў. Яе задача — стварыць падмурак для іх засваення ў далейшым. Менавіта ў пачатковай школе павінна быць выканана асноўная частка работы па высвятленні схільнасцяў вучняў, забеспячэнні развіцця іх здольнасцяў, фармаванні ўменняў і навыкаў вучэбнай дзейнасці. У прыватнасці, асноўная ўвага пры навучанні шасцігадовых дзяцей павінна ўдзяляцца не столькі назапашванню пэўнай сумы ведаў, колькі прывіццю жадання і ўмення вучыцца, набыццю навыкаў вучэбнай працы.

Метады навучання і выхавання шасцігодак павінны забяспечыць пераемнасць паміж дашкольным выхаваннем і школьным навучаннем. Сродкі дасягнення праграмных мэтаў павінны ўлічваць узроставыя і псіхалагічныя асаблівасці шасцігодак і не затрымліваць актыўны працэс развіцця асобасных якасцяў дзіцяці.

Роля матэматыкі ў развіцці інтэлектуальных і творчых здольнасцяў выключна вялікая. Ні адзін школьны прадмет не мае такіх магчымасцяў у развіцці мыслення вучняў, як матэматыка.

Матэматыка ў пачатковых класах — гэта з аднаго боку састаўная частка агульнага пачатковага навучання, а з другога — аснова для далейшага вывучэння матэматыкі, інфарматыкі і іншых школьных дысцыплін. Першы аспект патрабуе ўзгодненасці ў навучанні матэматыцы з іншымі кампанентамі пачатковага навучання: развіццём мовы, выпрацоўкай навыкаў чытання і пісьма, фізічным развіццём, азнаямленнем з навакольным светам, выхаваннем густу, навучаннем бачыць і ствараць прыгожае. Другі аспект прадугледжвае фармаванне ў вучняў элементарных матэматычных уяўленняў і лагічных структур мыслення, якія рыхтуюць дзяцей да выкарыстання матэматычных ведаў у паўсядзённым жыцці, паспяховага засваення ведаў і спосабаў дзейнасці пры далейшым навучанні як матэматыцы, так і іншым школьным прадметам. Абодвы аспекты цесна пераплятаюцца, яны вылучаюцца толькі для навуковага аналізу, распрацоўкі зместу і методыкі навучання.

Канцэпцыя пачатковай матэматычнай адукацыі ў дванаццацігадовай школе Рэспублікі Беларусь грунтуецца на прынцыпах:

  • гуманізацыі адукацыі;

  • выкарыстання гульні — аднаго з найважнейшых метадаў на пачатковым этапе навучання;

  • выкарыстання новых педагагічных тэхналогій.

Гуманізацыя адукацыі характэрызуе працэс навучання, які зарыентаваны на развіццё асобы вучня пры поўнай і шчырай павазе да яго чалавечай годнасці.

Роля матэматыкі ў гуманізацыі адукацыі, у разумовым, інтэлектуальным развіцці асобы, у выхаванні культуры мыслення цалкам залежыць ад арыентацыі навучання, ад спосабу навучання.

Неабходны развівальны эффект не можа быць дасягнуты пры навучанні толькі гатовым ведам. Гэта магчыма пры навучанні дзейнасці па іх набыцці, калі прадугледжваецца знаёмства з тымі спосабамі разважанняў, што выкарыстоўва­юцца ў матэматыцы, і ствараюцца педагагічныя сітуацыі, што стымулююць са­мастойнае адкрыццё вучнямі матэматычных фактаў, заканамернасцяў, іх абгрун­таванне.

Адным з галоўных пытанняў навучання дзяцей шасцігадовага ўзросту з’яў­ляецца пытанне іх псіхалагічнай падрыхтаванасці да навучання ў школе. Вядома, што ў гэтым узросце пры спрыяльных умовах хутка развіваюцца пазнавальныя здольнасці, уменне назіраць, адвольная ўвага, памяць. Фармаванне і развіццё ў дзяцей гэтых псіхічных якасцяў можа быць дасягнута толькі ў ходзе сумеснай з дзіцяці дзейнасці, якая адпавядае, з аднаго боку, ужо дасягнутаму ўзроўню псіхіч­нага развіцця, а з другога, — “вядзе яго за сабой” (Л.С.Выгодскі). Гэта азначае, што ў пераходны перыяд ад дашкольнага да малодшага школьнага ўзросту ў ву­чэбна-выхаваўчы працэс трэба ўключаць задачы, якія патрабуюць новага ўзроўню рэгуляцыі дзейнасці, але ўключаць іх у спецыфічна “дашкольнай” форме — у форме гульні.

У працэсе гульнявой дзейнасці дзеці пераходзяць ад знешніх і практычных дзеянняў з канкрэтнымі прадметамі або фігурамі да разумовых дзеянняў над уласцівасцямі гэтых прадметаў і фігур або дачыненняў паміж імі і да рашэння задач, што пры гэтым узнікаюць.

Немалаважнае значэнне мае і тое, што заняткі з выкарыстаннем навучаль­ных гульняў менш, чым звычайныя ўрокі, стамляюць вучняў і больш іх развіва­юць.

Выкарыстанне “новых педагагічных тэхналогій” звязана перш за ўсё з падрыхтоўкай малодшых школьнікаў да авалодвання ў далейшым камп’ютэрнай граматай. Малодшыя школьнікі без асаблівых цяжкасцяў могуць пазнаёміцца з паняццямі графа, блок-схемы, атрымаць агульныя ўяўленні пра вылічальныя машыны, пра алгарытм і яго ўласцівасці.

Новая тэхналогія вуснага лічэння з выкарыстаннем блок-схем лінейных, разгалінаваных, цыклічных алгарытмаў дазваляе ў гульнявой форме засвойваць вылічальныя прыёмы, іх тэарэтычныя асновы, а таксама авалодваць найважней­шымі паняццямі матэматыкі і інфарматыкі.

Такім чынам, пры вывучэнні матэматыкі ў пачатковай школе маюцца шырокія магчымасці для:

  • матэматычнага і лагічнага развіцця дзяцей (пры абавязковым спалучэнні з фізічным, маральным і эстэтычным развіццём);

  • шырокага прымянення спецыяльных навучальных гульняў, якія садзейнічаюць развіццю дзяцей і павышаюць іх цікавасць да вучобы наогул і да вывучэння матэматыкі, у прыватнасці;

  • падрыхтоўкі вучняў да авалодвання ў далейшым новай інфармацыйнай тэхна­логіяй, якая звязана з выкарыстаннем камп’ютэра.


II. Мэты і задачы матэматыкі як вучэбнага прадмета

Навучанне матэматыцы ў пачатковай школе мае мэтай:

  • сфармаваць у вучня сістэму ведаў, уменняў і навыкаў, неабходных для авалодвання школьным курсам матэматыкі ў цэлым;

  • садзейнічаць фармаванню ў вучняў абагульненых інтэлектуальных уменняў: аналізаваць і рабіць вывады, бачыць розныя функцыі аднаго і таго ж аб’екта, устанаўліваць сувязь дадзенага аб’екта з іншымі, вылучаць істотныя прыметы, параўноўваць матэматычныя аб’екты, пераносіць вядомыя спосабы дзейнасці ў іншыя ўмовы;

  • выявіць схільнасці вучня і забяспечыць яго развіццё з улікам здольнасцяў і магчымасцяў;

  • развіць у вучняў устойлівы інтарэс да матэматыкі, жаданне вучыцца, звычку працаваць;

  • фармаваць ацэначныя і кантралявальныя дзеянні, выхоўваць крытычнасць мыслення, уменне абвяргаць непраўдзівыя выказванні, аналізаваць правільнасць атрыманага выніку, разважаць і даказваць;

  • стварыць спрыяльныя ўмовы для гарманічнага псіхічнага і фізічнага развіцця вучня, забяспечыць развіццё яго індывідуальнасці.

Для дасягнення ўказаных мэтаў неабходна вырашыць наступныя задачы:

  • забяспечыць засваенне зыходных матэматычных ведаў, авалодванне адпаведнымі ўменнямі і выпрацоўку навыкаў;

  • так арганізаваць навучальны працэс, каб забяспечыць інтэграванае дасягненне адукацыйных, развівальных і выхаваўчых мэтаў.


III. Прынцыпы адбору зместу навучання і пабудавання вучэбнага прадмета

Пра адборы зместу навучання матэматыцы ў пачатковай школе трэба улічваць наступныя акалічнасці.

  • Засваенне зыходных матэматычных ведаў, набыццё адпаведных уменняў і выпрацоўка навыкаў з’яўляюцца неабходнымі ўмовамі для працягу адукацыі і жыцця ў сучасным грамадстве.

  • Малодшы школьны ўзрост з’яўляецца сензітыўным для засваення пэўных матэматычных ведаў (складу лікаў першага дзесятка, табліц складання і множання, сэнсу і алгарытмаў арыфметычных дзеянняў, пагаднення пра парадак выканання дзеянняў).

  • Характар матэматычных паняццяў, іх высокі парадак абстракцыі патрабуюць пэўнага канцэнтрызму ў пабудаванні вучэбнага курса.

  • Набыццё новых ведаў, узбагачэнне інтэлектуальных магчымасцяў вучняў, развіццё іх вучэбных уменняў на пачатковым этапе навучання найбольш эфектыўна адбываецца ў працэсе спецыяльна арганізаванай дзейнасці. Асноўным метадычным сродкам арганізацыі дзейнасці вучняў з’яўляецца сістэма вучэбных заданняў, якая ўлічвае псіхалагічныя асаблівасці малодшых школьнікаў.

  • Логіка пабудавання зместу курса скіравана на засваенне паняццяў і агульных спосабаў дзейнасці, забеспячэнне на даступным для малодшага школьніка ўзроўні асэнсавання прычынна-выніковых сувязяў, заканамернасцяў і залежнасцяў.

  • Пры распрацоўцы зместу пачатковай матэматычнай адукацыі павінны ўлічвацца агульныя прынцыпы адзінства змястоўнага, структурнага і арганізацыйнага бакоў навучання, а таксама дыдактычныя прынцыпы.


IV. Змест навучання матэматыцы

Змест пачатковага навучання матэматыцы гістарычна і псіхалагічна абумоўле­ны, яго ядро буйнымі блокамі можна акрэсліць так: натуральныя лікі і чатыры арыфметычныя дзеянні над імі, велічыні і іх вымярэнне, найпрасцейшыя геаметрычныя фігуры. Гэта цалкам традыцыйны змест, ён і не патрабуе істотнай карэкціроўкі. Натуральныя лікі і геаметрычныя фігуры — зыходныя паняцці, з іх і павінна пачынацца навучанне матэматыцы.

У змест навучання павінен уключацца не толькі матэрыял, зарыентаваны на выпрацоўку трывалых вылічальных навыкаў і навыкаў рашэння тэкставых задач пэўных тыпаў, але і матэрыял, разлічаны на развіццё агульнавучэбных і агульна­інтэлектуальных уменняў, які спрыяе развіццю матэматычных здольнасцяў і магчымасцяў, узбагачэнню вопыту вучняў, пашырэнню і паглыбленню іх ведаў.

Змест навучання раскрываецца ў асноўным на практычным узроўні праз выкананне практыкаванняў і рашэнне задач. Пры гэтым сістэма практыкаванняў будуецца так, каб ажыццявіць навучанне кожнага вучня на ўзроўні яго магчымас­цяў у форме, якая найбольш адпавядае ўзроўню дзейнасці вучняў: гульня, вучэб­на-пошукавая дзейнасць.

Змест курса матэматыкі пачатковых класаў групуецца па такіх асноўных лініях:

  1. Лікі і вылічэнні.

  2. Тэкставыя задачы.

  3. Геаметрычны матэрыял.

  4. Алгебраічны матэрыял.

  5. Велічыні і іх вымярэнне.

Лікі і вылічэнні. Вучні павінны атрымаць уяўленні пра натуральны лік як вынік лічэння і вымярэння велічыняў, зразумець асаблівасці будовы натуральнага шэрагу лікаў, засвоіць прынцып пазіцыйнай сістэмы запісу і іменавання лікаў, авалодаць арыфметычнымі дзеяннямі з натуральнымі лікамі і велічынямі. У вуч­няў трэба выпрацаваць абагульнены погляд на дзеянні складання і аднімання, множання і дзялення як на ўзаемна адваротныя дзеянні.

Тэкставыя задачы. Вучні павінны атрымаць уяўленні пра структуру зада­чы, этапы яе рашэння, навучыцца прымяняць гэтыя веды пры рашэнні задач розных відаў.

Рашэнне тэкставых задач спрыяе фармаванню ў школьнікаў сістэмы матэ­матычных ведаў, уменняў і навыкаў, прадугледжаных праграмай: пашырэнню ве­даў пра лік, засваенню сэнсу арыфметычных дзеянняў і іх уласцівасцяў, азнаям­ленню з некаторымі матэматычнымі паняццямі і дачыненнямі.

Тэкставыя задачы з’яўляюцца найважнейшым сродкам разумовага развіцця вучняў, авалодвання прыёмамі лагічнага мыслення, фармавання ўменняў право­дзіць аналіз і сінтэз, абагульняць і канкрэтызаваць, мадэляваць, раскрываць сувя­зі, якія існуюць паміж з’явамі, што разглядаюцца.

Тэкставыя задачы спрыяюць фармаванню пазнавальнай актыўнасці і самастойнасці, навыкаў вучэбнай працы, маральных якасцяў, выпрацоўцы ўстойлівага інтарэсу да матэматыкі.

Геаметрычны матэрыял. Геаметрычны матэрыял дазваляе актыўна выкарыстоўваць наглядна-дзейны і наглядна-вобразны ўзроўні мыслення, якія з’яўляюцца найбольш блізкімі дзецям малодшага школьнага ўзросту і з апорай на якія дзеці выходзяць на слоўна-вобразны і слоўна-лагічны ўзроўні.

Фармаванне першапачатковых геаметрычных уяўленняў скіравана ў асноўным на набыццё вучнямі ўменняў і навыкаў, звязаных з рашэннем практычных задач на вылічэнне даўжыні, перыметра, плошчы, на развіццё ў іх выяўленчай культуры, умення бачыць прыгажосць навакольнага свету і аб’ектаў, зробленых рукамі чалавека.

Алгебраічны матэрыял. Засваенне ўласцівасцяў арыфметычных дзеянняў спрыяе выкананню вылічэнняў рацыянальнымі спосабамі, служыць асновай для рашэння ўраўненняў. Алгебраічныя паняцці зменнай, ураўнення, няроўнасці разглядаюцца ў пачатковым курсе матэматыкі на прапедэўтычным узроўні і выконваюць дапаможную ролю.

Велічыні і іх вымярэнне. Вымярэнні (разам з лічэннем) з’яўляюцца яшчэ адной крыніцай лікаў. У пачатковай школе не прадугледжваецца фармаванне агульнага паняцця велічыні. Вучні павінны пазнаёміцца з вымярэннем даўжыні, плошчы, масы, часу, асноўнымі адзінкамі вымярэння гэтых велічыняў і судачыненнямі паміж імі. Пры гэтым вучням дастаткова разумець сэнс гэтых велічыняў і ўмець выкарыстоўваць іх на практыцы і пры рашэнні задач.


V. Вучэбна-метадычнае забеспячэнне

Асноўная мэта стварэння вучэбна-метадычных комплексаў па матэматыцы — узброіць настаўніка пачатковых класаў такімі спосабамі і сродкамі арганізацыі дзейнасці вучняў, якія могуць аказаць станоўчы ўплыў на гарманічнае развіццё асобы вучня, стварыць яму спрыяльныя ўмовы для авалодвання ведамі, уменнямі і навыкамі, акрэсленымі патрабаваннямі адукацыйнага стандарта і вучэбнай праграмай.

Пры канструяванні зместу вучэбна-метадычнага комплексу ў цэнтры ўвагі павінны знаходзіцца спосабы, сродкі і формы арганізацыі вучэбнай дзейнасці малодшых школьнікаў.

У вучэбна-метадычны комплекс уваходзяць у якасці асноўных сродкаў падручнікі, кнігі для настаўнікаў, дыдактычныя матэрыялы, сшыткі на друкаванай аснове. У якасці дадатковых могуць быць выкарыстоўвацца рознаўзроўневыя і тэставыя заданні, табліцы, мадэлі і інш.


У.Л.Дрозд, дацэнт,

кандыдат педагагічных навук,

Т. М. Чабатарэўская, дацэнт,

кандыдат педагагічных навук



Дадаць дакумент у свой блог ці на сайт

Падобныя:

I. Зыходныя метадалагічныя пасылкі icon1. Зыходныя метадалагічныя пасылкі І прынцыпы пабудовы зместу навучання грамаце
Адным з вядучых прадметаў на І ступені агульнай сярэдняй адукацыі з’яўляецца навучанне грамаце, дзе вучні авалодваюць, паводле В....

I. Зыходныя метадалагічныя пасылкі icon2. Зыходныя метадалагічныя перадумовы І прынцыпы пабудовы школьнага курса беларускай мовы
У сувязі з пераходам да 11-гадовай агульнай сярэдняй адукацыі, што пэўным чынам паўплывала не толькі на структуру, але І на змест...

I. Зыходныя метадалагічныя пасылкі icon2. Зыходныя метадалагічныя перадумовы І прынцыпы пабудовы школьнага курса беларускай мовы
У сувязі з пераходам да 11-гадовай агульнай сярэдняй адукацыі, што пэўным чынам паўплывала не толькі на структуру, але І на змест...

I. Зыходныя метадалагічныя пасылкі icon2. Зыходныя метадалагічныя перадумовы І прынцыпы пабудовы школьнага курса беларускай мовы
У сувязі з пераходам да 11-гадовай агульнай сярэдняй адукацыі, што пэўным чынам паўплывала не толькі на структуру, але І на змест...

I. Зыходныя метадалагічныя пасылкі iconЗакончанага праекта Зыходныя даныя да праекта
Змест разлiкова-тлумачальнай запiскi (пералiк пытанняў, якiя падлягаюць распрацоўцы)

I. Зыходныя метадалагічныя пасылкі iconПсіхолага-педагагічнае абгрунтаванне
Асноўныя метадалагічныя палажэнні, якія характарызуюць адну з галоўных з’яў мастацкай літаратуры – узаемадзеянне літаратур, адносяцца...

I. Зыходныя метадалагічныя пасылкі iconА. С. Мельнічук Пра метадалогію лінгвістычных даследаванняў
Гэтыя зыходныя прынцыпы грунтуюцца на шырокіх філасофскіх абагульненнях найбольш істотных уласцівасцей аб’ектыўнай рэчаіснасці І...

Размесціце кнопку на сваім сайце:
be.convdocs.org


База данных защищена авторским правом ©be.convdocs.org 2012
звярнуцца да адміністрацыі
be.convdocs.org
Галоўная старонка