Уа "Віцебскі дзяржаўны універсітэт імя П. М. Машэрава" Факультэт беларускай філалогіі І культуры




НазваУа "Віцебскі дзяржаўны універсітэт імя П. М. Машэрава" Факультэт беларускай філалогіі І культуры
старонка1/3
Дата канвертавання11.11.2012
Памер309.25 Kb.
ТыпДокументы
  1   2   3


УА “Віцебскі дзяржаўны універсітэт імя П.М. Машэрава”


Факультэт беларускай філалогіі і культуры


Кафедра беларускай літаратуры


ЖАНРАВАЯ РАЗНАСТАЙНАСЦЬ СУЧАСНАЙ БЕЛАРУСКАЙ ФЭНТЭЗІЙНАЙ ЛІТАРАТУРЫ


Курсавая работа па беларускай

літаратуры студэнткі

ІІІ-га курса 53-й групы

ФБФК

Князевай Кацярыны Васілеўны


Навуковы кіраўнік: к.ф.н., дацэнт

Русілка В.I.


Віцебск 2007

ЗМЕСТ

УВОДЗІНЫ …….3-10

1. ЭЛЕМЕНТЫ ФЭНТЭЗІ Ў ТВОРЧАСЦІ КЛАСІКАЎ к. ХІХ-ХХ ст. ЯК ПЕРАДГІСТОРЫЯ ЖАНРУ Ў АЙЧЫННАЙ ЛІТАРАТУРЫ..............

2. ЖАНРАВА-ТЭМАТЫЧНАЯ РАЗНАСТАЙНАСЦЬ БЕЛАРУСКАЙ ФЭНТЭЗІЙНАЙ ПРОЗЫ НА ПРЫКЛАДЗЕ ТВОРЧАСЦІ ПААСОБНЫХ АЎТАРАЎ..............................................53-102

  1. Найноўшая навуковая фантастыка (1995-2005гг.).. ……53-76

  2. "Жаночая" плынь ў беларускай фантастыцы …...77-88

  3. Кіберпанк і творчасць А. Паўлухіна …...89-102

ЗАКЛЮЧЭННЕ …....103-105

СПІС ВЫКАРЫСТАНАЙ ЛІТАРАТУРЫ…………………………..106-109

УВОДЗІНЫ


Жанр фэнтэзі ў сусветнай літаратуры. Праблема азначэння паняцця. Функцыянаванне літаратуры ў канцы ХХ ст. было адзначана буйным ростам такой неадназначнай з’явы, як "фэнтэзі", якое з часам стала процілеглай плынню ў адносінах да НФ – навуковай фантастыкі (фактычна, гэта дзве асноўныя плыні, на якія падзяляецца ўся фантастычная літаратура). У межах аднаго кірунку, а з 60-х гг. і жанру, развіваюцца дзесяткі разнавіднасцяў, аб’яднаных ідэяй існавання Чарадзейнай краіны. Краіны Цудаў, дзе няма перашкодаў для выяўлення свайго "я", якое часта па-абывацельску марнее ў невядомасці.

Не знаходзячы ў рэальнай жыццёвай аснове глыбінных духоўных апораў, якія б не толькі ўмацоўвалі сучасны ўнутраны стан народа і чалавека, але і давалі выйсце ў заўтрашні дзень, літаратура пачынае шукаць іх у фальклоры, міфалогіі, містыцы, утопіях. Тут яна знаходзіць падтрымку ў сучасным сусветным літаратурным кантэксце. І гэта для творцаў начасцей мае большае значэнне, чым ацэнка творчасці самім жыццём, яго зместам і яго патрэбамі. Калі і чаму людзі губляюць цікавасць да навакольнага жыцця і імкнуцца ў казачны свет? На гэтае пытанне рускі крытык Ул. Губайлоўскі адказвае наступным чынам: “Калі яны (людзі) гэтае жыццё не разумеюць і баяцца яго, як нечага незнаёмага і чужога. Свет фэнтэзі наскрозь зразумелы і ясны, паколькі ён замкнёны і вычарпальны. Гэта свет фармальнай свабоды” [32, с.184].

Фантазія – неад'емная ўласцівасць чалавека. Са старажытных часоў яна выступае як універсальны сродак спасціжэння таямніц свету і стварэння яго ўпарадкаванай мадэлі.

У старажытнасці фантазія знаходзіла ўвасабленне найперш у міфалогіі і казачным эпасе. Тагачасны міф - своеасаблівая навука, бо ў ім у алегарычнай форме змяшчаліся веды пра навакольны свет. Напрыклад, у "Іліядзе" Гамера, паэмах Гесіёда, адлюстроўвалася тэорыя развіцця Сусвету, яго эвалюцыя. Увогуле, фантастыка прысутнічае ў літаратуры на ўсім працягу яе існавання. Яскравы прыклад з літаратуры Сярэднявечча - утопіі Т. Мора і Т. Кампанелы як мара пра ідэальнае грамадства. "Фантастычнае – гэта метафара жыцця, што дазваляе ўбачыць яго з новай, нечаканай кропкі гледжання" (Ч. Айтматаў).

Адметнасць фэнтэзі – адсутнасць навуковасці, паказ новага, але павернутага ў мінулае быцця. Аўтару няма неабходнасці тлумачыць дэталі новага свету, мяркуецца, што чытач знаёмы з імі, бо, “паводле дамоўленасці”, гэты свет – адзіны. Вось адно з найбольш трапных і кароткіх азначэнняў фэнтэзі: літаратура мяча і магіі.

На думку С. Собалева, “фэнтэзі – гэта ўяўленне урбанізаванага чалавека тэхнагеннай цывілізацыі і індустрыяльнага свету пра быт, норавы і міфалагічную свядомасць чалавека Сярэднявечча” [36, с.51]. Пад тэхнагеннай цывілізацыяй крытыкам разумееца разрыў цесных сувязей з прыродай, спроба чалавека стаць Гаспадаром.

А. Мароз лічыць, што “... у фэнтэзі, як правіла, пачынаюць з чыстай старонкі і будуюць новы свет. Ён можа пераняць некаторыя рысы нашага свету (намерана ці падсвядома), альбо свету нейкага літаратурнага твора, але гэта адбываецца толькі дзеля надання яму некаторага спецыфічнага “паху” пазнавання”[33, с.31].

Аўтары фэнтэзі ствараюць новае быццё, якое знешне мала адрозніваецца ад НФ: па форме – гэта такі ж злепак рэчаіснасці. Праўда, ён крыху змешчаны ў мінулае: яго дух складаюць сярэднявечныя легенды, фантазіі, рыцарскі кодэкс чэсці, элементы быту. Аднак, калі ў сярэднявеччы ўсё гэта было сутнасцю, то ў фэнтэзі – становіцца толькі фонам, дэкарацыяй, у межах якой дзейнічаюць іншыя грамадскія, індывідуальныя, прасторава-часавыя законы.

Спачатку сфарміравалася разнавіднасць “толкіенаўскага” фэнтэзі – ТФ (ад імя самога мэтра). У тыя часы (1930-я гг.) чалавек успрымаўся ў Краіне Цудаў як чужынец, прыхадзень, з’ява новага свету, а чароўныя жыхары саступалі яму месца. Так пачыналася эра людзей. Менавіта гэта з’яўлялася момантам рэалізацыі сувязі Краіны Цудаў і рэальнасці. У сярэдзіне 1950-х гг. узнікла новая хваля папулярнасці жанру, якая не захацела мірыцца з тым, што Запаветная Краіна ўжо памерлая. Было здзейснена тое, на што не адважыўся Дж.Р.Р. Толкіен: чалавек аб’яўлены натуральным чароўным жыхаром. Тым самым з рэальнасцю парвалі канчаткова.

Затым падключылася раней самастойная галіна “гераічнага”, ці “авантурнага” фэнтэзі (найбольш яркі прыклад – раманы пра Конана-варвара). З 60-ых гг. жанр падпаў пад сур’ёзнае рэфармаванне: мяняюцца прыярытэты, фарміруецца “класічнае” фэнтэзі – КФ (М. Муркок, Р. Жалязны, Эн Макэфры, А. Нортан і інш.), з’яўляецца “пытанне пра “жаночае” фэнтэзі” (У. ле Гуін). "Класічнай" гэта разнавіднасць названа ў кантэксце далейшага літаратурнага працэсу, калі з’яўляецца рад твораў, што цяжка супастаўляюцца з жанрам фэнтэзі наогул.


На рускай і беларускай глебе далей з’яўляюцца фальклорнае фэнтэзі (дзе сюжэт твора грунтуецца на нацыянальнай міфалогіі), гістарычнае фэнтэзі, гумарыстычнае фэнтэзі, дэтэктыўнае і нават тэхнапанк (калі паралельна суіснуюць тэхнагенная цывілізацыя і казачна-фантастычны свет) і кіберпанк (плынь тэхнапанку, якая займаецца апісаннем і распрацоўкай адносін паміж чалавекам і інфармацыйнай структурай). Вядуцца эксперыменты з "магічным рэалізмам", далёкія ад лаціна-амерыканскага сэнсу тэрміна; "навуковым" фэнтэзі, што ў 60-я гг. сышоў “на нет”, але трывала замацаваўся ў нас у выглядзе асобных элементаў. Немалы пласт складаюць і творы “ўмоўнага” фэнтэзі (калі чытач стартуе ў рэальных часе і прасторы, а затым трапляе ў Краіну Цудаў), што часта знешне прымыкаюць да фэнтэзійнага жанру.

Актуальнасць тэмы даследавання. Абумоўлена недастатковай колькасцю літаратуразнаўчых прац, прысвечаных абранай тэме і пашырэннем фэнтэзійнай прозы ў цяперашні час; неабходнасцю аб'ектыўнага асэнсавання стану і перспектыў беларускіх разнавіднасцей жанру, іх ролі ў сучасным літаратурным працэсе. Усё гэта спрыяе выяўленню цэласнасці карціны сучаснай беларускай літаратуры.

Мэта даследавання - прасачыць асноўныя тэндэнцыі і перспектывы развіцця, прааналізаваць жанрава-тэматычную разнастайнасць, разгледзець станаўленне беларускай фэнтэзійнай прозы.

Для рэалізацыі тэмы вырашаюцца наступныя задачы:

  • раскрыць адметнасць фэнтэзійнай фантастыкі як мастацкага метаду;

  • асэнсаваць ролю асобных аўтараў у развіцці беларускага фэнтэзі;

- даследаваць вобразную сістэму і жанрава-тэматычныя адметнасці айчыннай
фэнтэзійнай прозы.

Агляд літаратуры па тэме даследавання. Даследаванне грунтуецца на метадалагічнай базе, якая ствараецца ў беларускім літаратуразнаўстве. Пры напісанні курсавой працы выкарыстоўваліся крытычныя артыкулы беларускіх літаратуразнаўцаў, змешчаныя ў часопісах "Крыніца", "Полымя", "Маладосць" і іншых перыядычных выданнях. Значная ўвага была звернута на грунтоўныя працы літаратуразнаўцаў А. Бельскага, Г. Зенавай, В. Шумко (які спецыялізуецца ў асноўным на даследаванні рускамоўнага фэнтэзі), артыкулы А. Паўлухіна, С. Мінскевіча і інш. Пры вывучэнні творчасці таго ці іншага пісьменніка выкарыстоўваліся адпаведныя крытычныя артыкулы.

Таксама мы звярталіся да літаратурна-крытычных артыкулаў некаторых расійскіх пісьменнікаў і літаратуразнаўцаў (А. Мароз, С. Собалеў і інш.). Разам з тым пры напісанні працы былі выкарыстаны некаторыя вучэбныя выданні па гісторыі і тэорыі літаратуры.

Такім чынам, пры стварэнні дадзенай працы аўтар імкнуўся прасачыць развіццё і разгледзець перспектывы беларускай фэнтэзійнай прозы, зрабіць спробу яе комплекснага агляду і аналізу.

Аб'ект даследавання. Аб'ектам даследавання выступаюць беларускамоўныя мастацкія творы айчынных пісьменнікаў, напісаныя пераважна ў жанры фэнтэзі. Разам з тым складанасць жанравай класіфікацыі і неаднастайнасць у вызначэнні крытэрыяў таго ці іншага напрамку фэнтэзійнай літаратуры абумовілі таксама аналіз твораў, у якіх прысутнічалі толькі асобныя элементы фэнтэзі. На нашу думку, зварот да твораў, напісаных у сумежных жанрах ( сацыяльная і псіхалагічная фантастыка, містычнае апавяданне і інш.), дазволіў больш поўна раскрыць карціну сучаснай беларускай фэнтэзійнай прозы, выявіць яе адметнасці, даследаваць некаторыя заканамернасці развіцця. У сваім даследаванні мы звярталіся як да аналізу творчасці паасобных аўтараў, якая ў айчыннай літаратуры фэнтэзі прадстаўлена найбольшай колькасцю твораў (Р. Баравікова, С. Мінскевіч, А. Казлоў, А. Бычкоўскі і інш.), так і да асобных фантастычных твораў іншых аўтараў, што дазволіла правесці як тыпалагічнае параўнанне прозы розных аўтараў, так і комплексны аналіз творчасці пэўнага пісьменніка. У асобных выпадках прыводзяцца паралелі з творчасцю некаторых замежных фантастаў.


1. ЭЛЕМЕНТЫ ФЭНТЭЗІ Ў ТВОРЧАСЦІ КЛАСІКАЎ к. ХІХ-ХХ стст. ЯК ПЕРАДГІСТОРЫЯ ЖАНРУ Ў АЙЧЫННАЙ ЛІТАРАТУРЫ


Беларуская літаратура, як вядома, развівалася запознена ў параўнанні з сусветным літаратурным працэсам, што тлумачыцца няпростым гістарычнам шляхам беларускай нацыі. Аднак, аглядаючы беларускую прозу к. ХІХ-ХХ стст., можна заўважыць некаторыя элементы фэнтэзійнай літаратуры ў творчасці асобных пісьменнікаў (А. Міцкевіча, Я. Баршчэўскага, В. Ластоўскага, У. Караткевіча).

Фэнтэзійная фантастыка з даўніх часоў прысутнічала ў беларускай культуры, бо шчыльна звязана з фальклорам і веравызнаннямі. Стварэнне мастацкіх твораў на аснове народных легенд і паданняў абумоўлівае іх рамантызавана-фантастычны змест і наяўнасць казачных, чароўных элементаў. Так, Адам Міцкевіч у сваіх баладах прадстаўляе сваю інтэрпрытацыю легенды пра горад, што праваліўся пад зямлю, і на месцы якога ўтварылася возера (“Свіцязь”), выкарыстоўвае элементы містыцызму, што носяць характар сімвалізму (“Ліліі”), і пераўтварэння чалавека ў іншую істоту (“Рыбка”). Пераход ад жыццёва-рэальнага да таямніча-фантастычнага, сувязь з фальклорнымі традыцыямі (як, напрыклад, у асобных раздзелах паэмы “Пан Тадэвуш”) – гэта тыя рысы рамантызму як мастацкага метаду, якія часта рэалізуюцца ў жанры фэнтэзі.

Найбольш ярка беларуская міфалогія адлюстравана ў самым значным творы Яна Баршчэўскага “Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях”. Зыходзячы з пастулату, што проза Баршчэўскага не датычыць непасрэдна ні гісторыі, ні літаратуры, ні мовы Беларусі, але мае сувязь з рэччу больш важнай, а менавіта з духам і паэзіяй народа, і што толькі ядро апавяданняў належыць народу, а ўвесь астатні малюнак – фантазія аўтара, - мы можам гаварыць пра стварэнне аўтарскага іншасвету, фантастычнай, выдуманай Беларусі, Краіны Цудаў. У гэтай краіне можна сустрэць і ваўкалакаў, і пярэваратняў, і чарнакніжнікаў, і цмокаў, і волатаў. Чараўніцтва, хоць і не ўсім даступна, але з’яўляецца неад’емнай і прызнанай часткай гэтага іншасвету.

У 1923 г. ў часопісе “Крывіч” быў апублікаваны твор Вацлава Ластоўскага “Лабірынты”. Аўтар не даў яму жанравага азначэння. Сённяшнія даследчыкі літратуры разышліся ў яго вызначэнні. Я Лецка пісаў, што гэта – фантастычная аповесць. А. Сідарэвіч – прыгодніцка-гістарычная, а Ю. Пацюпа лічыць, што “Лабірынты”, у найбольш вузкім і канкрэтным сэнсе, ёсць нацыянальная ўтопія. Сам тэрмін “утопія” перакладаецца з грэчаскай мовы як месца, якога не існуе. У філасофіі ўтопіяй называецца выява мадэлі прыдуманага грамадства, якое ўвасабляе пэўны сацыяльны або тэхнічны ідэал.

Для эпохі асветніцтва характэрна вялікая колькасць утапічных твораў. Новая беларуская літаратура таксама стварыла міф пра свой, уласна беларускі, “залаты век”. Для сённяшняга чытача-беларуса паўстае сапраўдны казачны вобраз краіны, якая знаходзіцца тут, у знаёмых мясцінах, але ж у ёй наша мова жыве. Вось мы ўжо маем сюррэалістычны вобраз Беларусі – краіны-мары, краіны-казкі. “Можна гаварыць пра вельмі спецыфічную трансфармацыю ўтапічнай ідэі пра “залаты век” на беларускай глебе. Ідэальнае мінулае не прайшло. “Залаты век” вечна працягваецца, толькі краіна-мара знаходзіцца ў іншым вымярэнні”, - лічыць крытык В.У. Барысенка [8, с. 8].

В. Ластоўскі дапаўняе, канкрэтызуе гэтую нацыянальную ўтопію. Ён называе месца знаходжання фата-марганы. Яна – у полацкіх падземных лабірынтах. Пад зямлёй – вечна жывыя старцы, якія, кажучы словамі Янкі Купалы, “не кранулі косы змен”. І паколькі тэма для разважанняў, акрэсленая творам, мае больш культурна-нацыянальны, а не сацыяльны характар, то мы можам гаварыць пра адметныя фэнтэзійныя рысы аповесці, што займае пагранічнае становішча паміж утопіяй і НФ. У творы назіраецца паяднанне гістарычнага і фантастычнага. З аднаго боку, архетыпы страдаўняй міфалогіі – аснова нацыянальнай ментальнасці. А па Ластоўскім атрымліваецца, што “ў мінуўшчыне – не толькі карані нашай ментальнасці, там і аснова сённяшніх навуковых адкрыццяў”[8, с. 9].


Цікавую асацыяцыю прапанаваў А. Хадановіч: “Караткаевіч – Толкіен” у кантэксце стварэння новых мастацкіх сусветаў. Жыццяздольных сусветаў, якія ў выніку робяцца нечым большым, чым проста літаратурнай фікцыяй, ушчэнт абвяргаючы тэзу Арыстоцеля пра мастацтва, якое ёсць толькі мімезісам, толькі перайманнем прыроды. Даследчык піша: “… існуе суцэльна іншая Беларусь. Віртуальная краіна, якой, найхутчэй, ніколі не існавала. Але гэта краіна, у якой хочацца пажыць, грамадства, якога хочацца дамагчыся. Ідэальная Беларусь Уладзіміра Краткевіча, населеная шляхетнымі рыцарамі, сімпатычнамі прайдзісветамі, выпівахамі і вылівахамі, мужнымі патрыётамі, нацыянальна свядомымі арыстакратамі з паэтычнымі здольнасцямі” [30, с. 106]. Сутнасную розніцу Хадановіч угледзеў у тым, што Толкіен, як шчыры хрысціянін, сціпла ўхіляўся ад спаборніцтва з Творцам на зямлі, прыдумаўшы паралельную тэорыю са сваімі мапамі, мовамі. Караткевіч жа “дзёрзка паставіў магічны эксперымент проста ў краіне, якую меў пад рукой, - і эксперымент аказаўся паспяховым. Зямля “пад белымі крыламі” караткевічаўскай магіі нарэшце з’явілася на палітычнай мапе свету, а мова чым далей, тым болей пачала нагадваць фэнтэзійна-эльфійскую: сярод яе носьбітаў усё меней беларусаў Багушэвіча і ўсё болей гарадскіх інтэлектуалаў, якія на дзіва падобныя да герояў Караткевіча” [30, с. 106].

Для творчасці Уладзіміра Караткевіча характэрны не толькі гістарызм, зварот да мінулага Беларусі, але і наданне ёй асобных міфалагічных рыс праз зварот да прымхаў, вераванняў, забабонаў тагачаснага чалавека. Крытык А. Ненадавец у сваім артыкуле “”Міфалогія ў творах Уладзіміра Краткевіча” засяроджвае ўвагу на тым, “што ў творах пісьменніка самі паняцці “чарадзейка”, “чараўнік”, “знахар”, “варажбіт” амаль не адрозніваюцца па сэнсе, хаця тут былі, адпаведна свае тонкасці, выпрацаваныя шматвяковым практычным вопытам народа”[27, с. 136]. Многае з жыцця чараўнікоў ахутвалася флёрам таямнічасці для таго, каб лішні раз падкрэсліць адрозненне злых варажбітоў ад звычайных людзей. “Аднак адчуваецца, што народным дарадцам было шкада паміраючых, кім бы яны на самой справе ні былі, але пераступіць мяжу забароненага адвечнымі канонамі не асмельваліся”, - зазначае Ненадавец [27, с. 137]. У якасці прыкладу аўтар узгадвае эпізод з рамана “Каласы пад сярпом тваім”, у якім сын забівае бацьку, які, паводле ягоных перакананняў, быў злосным чараўніком. У некаторых выпадках Ул. Караткевіч выводзіць з усеагульнага вядзьмарства-чарадзейства нейкую ўжо не міфічную, а сацыяльна-карную ўсемагутную з’яву, якая магла помсціць багатым і злым, бязлітасным і сквапным. Хоць, не сакрэт, што само чарадзейства разглядалася ім, як сацыяльная з’ява супраціву (Раўбіч), але ж тут яна яшчэ больш узмацнялася. Напрыклад, у легендзе “Маці ветру” аўтар сабраў разам праказу і жах, дзеянні ведзьмакоў і жывёльны страх людзей перад такой хваробай-пошасцю.

Зразумела, што на самай справе Ул. Караткевіч, “ажыўляючы” рэчаіснасць ХІХ ст., імкнуўся зрабіць яе як мага больш праўдзівай, каб у яе паверыў нават самы пераборлівы чытач. Нам здаецца, што ў некаторых выпадках пісьменнік робіць так, што яго героі надта вераць ва ўсялякае чарадзейства, нячысцікаў, цуды, якія быццам бы адбываліся (ці маглі адбывацца) на тутэйшай зямлі. Ул. Караткевіч паказаў вераванні тагачаснага чалавека і іх уплыў на жыццё “з народнага пункту гледжання на з’явы, на акаляючы свет, на існаванне нейкіх міфічна-дэманалагічных персанажаў”[27, c. 145]. І праз гэтую веру герояў адкрываў дзверы ў чароўны свет і чытачу.


Аднак у большасці выпадкаў нават тыя нешматлікія элементы, якія б можна было прыпісаць фэнтэзійнаму жанру, маюць хутчэй містычны ці міфалагічны пачатак, што звязана з уплывам такога мастацкага метаду, як рамантызм, у беларускай літаратуры к. ХІХ – пач. ХХ стст.

У больш шырокім часавым зрэзе "беларуская літаратура характарызуецца звычайна як літаратура, у якой вельмі выразна выяўляецца адчуванне непасрэднай звязанасці чалавека з рэальнай жыццёвай асновай, з матэрыяльным, рэчыўна-канкрэтным", - піша даследчык Я. Гарадніцкі [12,с.41], падкрэсліваючы разам з тым, што "рэальнай дадзенасцю канцэптуальнага поля сучаснага літаратуразнаўства з'яўляецца прызнанне шматвектарнасці літаратурнага развіцця, асабліва ў дачыненні да XX ст."[12, с.45]. Са свайго боку адзначым, што, хутчэй за ўсё, сваю ролю ў запаволеным развіцці беларускай фэнтэзійнай прозы адыграла дамінанта беларускай мовы ў паэзіі над прозай і ўплыў сучасных рускамоўных шаблонаў т.зв. КФ і умоўнага фэнтэзі на творчасць беларускіх аўтараў.


Трэба адзначыць, што беларускай літаратуры ўласціва трагедыйнасць светапогляду, абумоўленая гістарычнымі варункамі існавання беларускага народа. Шматлікія войны; Курапаты, Хатынь, Чарнобыль, сталінізм, фашысцкая навала, экалагічнай катастрофа – асноўныя чыннікі, паводле А. Адамовіча, што наклалі трагедыйны адбітак на беларускае светаўспрыманне. Гэта абумовіла вострасацыяльны характар прозы апошніх дзесяцігоддзяў.

У жанры гратэску і антыўтопіі напісаны апавяданні з кнігі "Праўдзівая гісторыя Краіны Хлудаў" Алега Мінкіна і аповесць "Смута" Андрэя Федарэнкі. Такім чынам, фантастычныя творы 1980-90-х гг. адлюстроўваюць трывогу аўтараў за будучыню планеты, лёс чалавецтва. Некаторыя з іх маюць антываенную скіраванасць, утрымліваюць крытыку розных бакоў жыцця, асвятляюць маральна-этычныя, экалагічныя праблемы.


Са станоўчых з'яў пачатку новага тысячагоддзя адзначым выданне часопіса "Фантаст" у дадатку да "Маладосці". Сёння там актыўна друкуецца плеяда маладых аўтараў: Алесь Аляшкевіч, Серж Мінскевіч, Алесь Бычкоўскі, Андрэй Паўлухін, Раіса Баравікова. "Жанр фантастыкі найболып прыдатны для творчых навацый маладых пісьменнікаў: ён дазваляе эксперыментаваць, шукаць новыя стылёвыя і вобразныя магчымасці адлюстравання рэчаіснасці і маралі, паспрабаваць вынайсці рэцэпт жыцця да лепшага становішча", - тлумачыць зварот да фантастыкі маладых аўтараў крытык Г. Зенава [15, с. 16].

  1   2   3

Дадаць дакумент у свой блог ці на сайт

Падобныя:

Уа \"Віцебскі дзяржаўны універсітэт імя П. М. Машэрава\" Факультэт беларускай філалогіі І культуры iconАнага тэсцiравання дапаможнік для слухачоў факультэта давузаўскай падрыхтоўкі Віцебск Выдавецтва уа "вду імя П. М. Машэрава" 2008
Друкуецца па рашэнні навукова-метадычнага савета ўстановы адукацыі “Віцебскі дзяржаўны універсітэт імя П. М. Машэрава”

Уа \"Віцебскі дзяржаўны універсітэт імя П. М. Машэрава\" Факультэт беларускай філалогіі І культуры iconДзея­слоў. Дзеепрыметнік. Дзеепры­слоўе. Прыслоўе. Бпс. Няпоўна­знамянальныя словы Вучэбна-метадычны дапаможнік Віцебск Выдавецтва уа "вду імя П. М. Машэрава" 2006
Друкуецца па рашэнні навукова-метадычнага савета ўстановы адукацыі “Віцебскі дзяржаўны універсітэт імя П. М. Машэрава”

Уа \"Віцебскі дзяржаўны універсітэт імя П. М. Машэрава\" Факультэт беларускай філалогіі І культуры iconВiцебскi гарадскi выканаўчы камiтэт вырашыў
Вараб’ёва Мікалая Цімафеевіча загадчыка кафедры алгебры І методыкі выкладання матэматыкі ўстановы адукацыі ”Віцебскі дзяржаўны ўніверсітэт...

Уа \"Віцебскі дзяржаўны універсітэт імя П. М. Машэрава\" Факультэт беларускай філалогіі І культуры icon«Гомельскі дзяржаўны універсітэт імя Францыска Скарыны» зацвярджаю
В. М. Лебедзева – старшы выкладчык кафедры беларускай культуры І фалькларыстыкі уа “гду імя Ф. Скарыны”

Уа \"Віцебскі дзяржаўны універсітэт імя П. М. Машэрава\" Факультэт беларускай філалогіі І культуры icon«Гомельскі дзяржаўны універсітэт імя Францыска Скарыны» зацвярджаю прарэктар па вучэбнай рабоце
А. А. Кастрыца – дацэнт кафедры беларускай культуры І фалькларыстыкі уа “гду імя Ф. Скарыны”

Уа \"Віцебскі дзяржаўны універсітэт імя П. М. Машэрава\" Факультэт беларускай філалогіі І культуры iconМіністэрства адукацыі рэспублікі беларусь установа адукацыі "Гомельскі дзяржаўны універсітэт імя Францыска Скарыны" Філалагічны факультэт гісторыя мовазнаўства
Рэкамендавана да выдання навукова-метадычным саветам Установы адукацыі “Гомельскі дзяржаўны універсітэт імя Францыска Скарыны” 26...

Уа \"Віцебскі дзяржаўны універсітэт імя П. М. Машэрава\" Факультэт беларускай філалогіі І культуры iconМіністэрства адукацыі рэспублікі беларусь установа адукацыі "Гомельскі дзяржаўны універсітэт імя Францыска Скарыны" Філалагічны факультэт тэсты па гісторыі мовазнаўства практычны дапаможнік для студэнтаў філалагічнага факультэта гомель 2003
Рэкамендавана да выдання навукова-метадычным саветам Установы адукацыі “Гомельскі дзяржаўны універсітэт імя Францыска Скарыны”26...

Уа \"Віцебскі дзяржаўны універсітэт імя П. М. Машэрава\" Факультэт беларускай філалогіі І культуры iconУстанова адукацыі "Беларускі дзяржаўны педагагічны універсітэт імя Максіма Танка" Факультэт псіхалогіі Графік вучэбнага працэсу на
Установа адукацыі “Беларускі дзяржаўны педагагічны універсітэт імя Максіма Танка”

Уа \"Віцебскі дзяржаўны універсітэт імя П. М. Машэрава\" Факультэт беларускай філалогіі І культуры iconКожны, хто свядома І добраахвотна выбраў для прафесійнай падрыхтоўкі на вышэйшым узроўні Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. С. Пушкіна (далей -універсітэт)
Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. С. Пушкіна (далей -універсітэт), прымае на сябе як правілы ўнутранага распарадку, так І галоўнае...

Уа \"Віцебскі дзяржаўны універсітэт імя П. М. Машэрава\" Факультэт беларускай філалогіі І культуры iconЗнакава-сімвалічная сістэма беларускай традыцыйнай духоўнай культуры
А. Швед, прафесар кафедры беларускага літаратуразнаўства ўстановы адукацыі «Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. С. Пушкіна», доктар...

Размесціце кнопку на сваім сайце:
be.convdocs.org


База данных защищена авторским правом ©be.convdocs.org 2012
звярнуцца да адміністрацыі
be.convdocs.org
Галоўная старонка