Заданні ІІ завочнага этапа для 9-класнікаў, удзельнікаў вочна-завочнай школы-2010 па падрыхтоўцы да алімпіяды па беларускай мове І літаратуры




НазваЗаданні ІІ завочнага этапа для 9-класнікаў, удзельнікаў вочна-завочнай школы-2010 па падрыхтоўцы да алімпіяды па беларускай мове І літаратуры
Дата канвертавання28.10.2012
Памер164.26 Kb.
ТыпДокументы
Заданні ІІ завочнага этапа для 9-класнікаў,

удзельнікаў вочна-завочнай школы-2010

па падрыхтоўцы да алімпіяды па беларускай мове і літаратуры


1. 1. Пастаўце сказы ў такім парадку, каб атрымаўся звязны тэкст. Перакладзіце тэкст на беларускую мову, запішыце пераклад, падзяліўшы тэкст на абзацы (10 балаў; -0,5 бала за кожную памылку)


Сладкая дрожь пробежала по всему его огромному телу, и клен проснулся.


Он узнал, что умрет, в тот самый день, когда корни впервые после зимнего небытия, сначала настороженно, а потом все более жадно потянули из оттаявшей земли ее бунтующие, пьянящие соки.

Он встрепенулся ветвями и, обрадованный, увидел со своей высоты то, что видел во сне всю долгую вьюжную зиму: желто-голубую, как ясный осенний день, избу, усадьбу, всю небольшую, богатую на сады деревню, заливной луг с белыми пятнами гусей и неровную лиловато-зеленую стену леса.


И те побежали выше и выше, к ветвям и веточкам, к сучку, который с осени цепко держал пересохший янтарный листок, который можно будет сбросить только тогда, когда почки радостно и торжественно брызнут новой ласково-клейкой зеленью.


Там он когда-то родился и оттуда пришел в прошлом году падкий на фрукты ежик.


Пришел да, соорудив в ямке неподалеку гнездо, так и остался в саду зимовать – резвый колючий клубочек, маленькое слабое тепло которого клен чувствовал сквозь сон в зимний холод.


1.2.

Вызначце стыль тэксту.

Аргументуйце (2 балы)




1.3.

Вызначце спосаб сувязі сказаў у тэксце (1 бал)




1.4.

Укажыце сродкі сувязі паміж сказамі (5 балаў)




1.5.

Вызначце тэму і ідэю тэксту (2 балы)





2. 1. Запішыце тэкст, расстаўляючы знакі прыпынку, устаўляючы, дзе трэба, прапушчаныя літары і раскрываючы дужкі (5 балаў за знакі прыпынку+5 балаў за правільна ўстаўленыя літары)

Кожны хто хоць калі(небудзь) глядзеў на б..з..облачнае неба упрыгожанае ў месячную ноч (не)злічонай колькасцю зорак н.. мог н.. заўважыць што некаторыя з іх свец..ць ярчэй. Яны першымі загараюцца ад полымя в..чэрняй заранкі яны даўжэй мі..цяць аж пакуль н.. прачнецца сонца на с..вітанку. (С/з) імі найчасцей размову вядз.. чалавек у час душэўнага (не)спако.. .

Так і ў жыцці. Так атрымалася і ў літаратуры калі (ў)пачатку двац..атага стагод..я з’явіліся ў друку імёны трох новых паэтаў (не)паўторныя словы якіх загучалі мацней праўдзівей ярчэй. Гэта былі... (А. Клышка)


2.2.

Патлумачце пастаўленыя знакі прыпынку (5 балаў)




2.3.

Патлумачце правапіс устаўленых літар (5 балаў)




2.4.

Запішыце працяг тэксту, указаўшы імёны згаданых паэтаў (1,5 бала)





3. Жывеш не вечна, чалавек, перажыві ж у момант век.

Жыві і вечнасці шукай, аб шыраце духоўнай дбай.

Рупная пчала ўмее ў соты мёд сабраць і з горкіх кветак.

Хваробы лечаць і атрутамі.

Беларусь, твой народ дачакаецца залацістага яснага дня.

Усё знікае, праходзіць, як дым, светлы след будзе вечна жывым.

Чым болей сходзіць дзён, начэй, тым імя мілае вышэй.

Бо нашто каласы, калі няма васількоў?

3.1.

Укажыце аўтара прыведзеных афарызмаў і крылатых слоў? 1 бал



3.2.

Якія тэмы хвалявалі паэта? 2 балы





4. Уюцца змейкай празрыстай дарожкі,

Брызгі золата ў небе блішчаць,

І маркотныя месяца рожкі

Праз марозную мглу зіхацяць.


4.1.

Назавіце ўсе квадры Месяца. Чаму яны так называюцца? 4 балы



4.2.

Літаратуразнаўчая і лінгвістычная “экспертыза” дапаможа вам даведацца, у якой квадры быў месяц ноччу, што натхніла паэта на верш “Зімовая дарога”. У якой жа?

2 балы за вызначэнне+2 балы за аргументацыю





5. Устаўце прапушчаныя літары і ўкажыце, якое значэнне маюць наступныя словы

(10,5 бала)

Вера..чака – ... ; гр..чанішча –... ; граф..манія – ... ; д..серт – ... ; інгр..дыент – ... ;

н..руш – ... ; п..рэбары – ... .


6. Праз сінонімы ці апісальна растлумачце сэнс выдзеленых слоў ( 2 балы)


Выходжу з хаты рана,

Каб стаць за азярод

І першаму з туману

Пабачыць сонца ўсход.

У. Жылка

Мы ўсмак наеліся эрзацу

І наслужыліся панам,

На мове роднай агрызацца –

Адно, што засталося нам!

Р. Барадулін

На беразе жыцця,

На беразе Дзвіны

Стаіць вялікі рум

Яшчэ з часоў вайны.

С. Панізнік

На калені ж не стану я ні прад кім.

Ні прад сілай тупой ваяўнічага зброду,

Што на мову дзясніцу пагарды падняў...

С. Законнікаў


7. Перакладзіце словазлучэнні на беларускую мову (7 балаў)


Выбрать по своему вкусу




Пойду за водой




Дым идет по ветру




Создан по образцу




Стрелять по бандиту




Заболеть туберкулезом




Необходимо увлечь детей спортом




Не пренебрегайте советами старших




Заведующий кафедрой




Издеваться над животным




Поехать на мельницу




Ухаживание за девушкой




Сергей увлекся Ольгой




Взывать к сознательности





8. Запішыце лічэбнікі словамі (6 балаў)


з 3 457 рублямі

83-мільённы

11 008 чалавек

каля 498 034

з 2 567 сябрамі

689 325 678


9. Падкрэслице пары слоў, у якіх націск выконвае граматычную функцыю ( 2 балы)


Бра'там – брата'м

Пе'чы – пячы'

Ту'жыць – тужы'ць

Ба'цькі - бацькі'

Му'зыка – музы'ка

Сва'ты – сваты'

Плу'гам - плуга'м

Засы'паць - засыпа'ць


10. Укажыце сродкі і спосаб утварэння слоў (4,5 бала)

1.

заморскі←




2.

узмор’е←




3.

зазямліць←




4.

спачатку←




5.

нехта←




6.

засвоіць←




7.

антываенны←




8.

пазаўчора←




9.

заўчасна←





11. Падкрэсліце два лішнія словы з пункту погляду іх марфемнай будовы (2 балы)

Агарод, муляж, цішэй, калоссе, пайсці, гусей, мудры, ідуць, ракурс.


12. Падкрэсліце словазлучэнні, ужытыя ў пераносным значэнні. Зверху ўкажыце тып пераносу значэння (метафара, метанімія, сінекдаха) (7 балаў)


1. У музеі прайшла выстава шкла.

2. Паміж сябрамі разгарэлася гарачая спрэчка.

3. Плакала лета, зямлю пакідаючы.

4. Раніца спявала многагалосым спевам птушак.

5. Пад акном па дарожцы беглі красоўкі.

6. Свой білет на песню Марына здала ў касу.

7. Да наступнага ўрока Васілю належала перачытаць Мележа.

13. Гістарызмы (1), архаізмы (2). Пастаўце адпаведную лічбу (6 бала).

дзесяціна

лемантар

войт

казальніца

сажань

рэляцыя

стадола

буклі

бурлакі

аэраплан

балагол

варштат


14. Амонімамі (1) ці мнагазначнымі (2) з’яўляюцца выдзеленыя словы? Пастаўце адпаведную лічбу (7,5 бала)


1.

Сталі драмаць – на варту сталі




2.

Смачны гасцінец – шырокі гасцінец




3.

Хвост рыбы – хвост чаргі




4.

Даспяваюць песню – даспяваюць каласы




5.

Зарабіць рубель – у кішэні 100 рублёў




6.

Ганаровая варта – глядзець не варта




7.

Акцыі пратэсту – акцыі прадпрыемства




8.

Заламаў восьвось і лета прайшло




9.

Хімічная рэакцыя – палітычная рэакцыя




10.

Шырокі роў – гучны роў




11.

Мора кветак – бурлівае мора




12.

Беспрацоўны інжынер – беспрацоўны спявае




13.

Корань слова – корань зла




14.

Вясёлыя карэлыкарэлы твар




15.

Пераезд сяброў – чыгуначны пераезд







  1. Якія пары слоў не з’яўляюцца сінонімамі? Падкрэсліце іх (2,5 балы)

Бурштын – янтар, сподак – спадніца, канюшына – дзяцеліна, каберац – дыванок, дыван – канапа, талерантнасць – цярпімасць, асадка – накрыўка, канюшня – стайня, скарбнік – казнакрад, асобіна – кулак, перапынак – антракт.


  1. Да слова “свежы” падбярыце сінонімы і антонімы, улічваючы яго значэнне ў кожным словазлучэнні ( 10 балаў)







Сінонімы

Антонімы

Свежая пасцель







Свежая вада







Свежая раніца







Свежая трава







Свежыя ўражанні







Свежы твар







Свежая газета







Свежая думка







Свежыя навіны







Свежы хлеб










  1. Укажыце скланенне назоўнікаў (7,5 бала)




бабуля




БДУ




птушаня




жарабя




стараста




майстар




дзядуля




інструкцыя




Пятро




метро




імя




верф




вядро




Парыж




абцугі







  1. Укажыце часцінамоўную прыналежнасць выдзеленых слоў (7,5 бала)




1.

Што, едзеш? – спытаўся Падбярэцкі і зноў паскроб патыліцу.




2.

Васіль гэта бачыў, як вяртаўся дадому.




3.

Мне, як заўжды, у такую хвіліну хочацца разам з табой памаўчаць.




4.

Поруч з дубкамі раслі грабы, ясені, вязы, рабіны.




5.

Грошы пацяклі як вада.




6.

Між глыбокіх снягоў, дзе лес глуха шуміць, ціхі дом леснікоў адзінока стаіць.




7.

Я быў рад, што сустрэўся з табой.




8.

Шторм спыніўся, аднак мора яшчэ бушавала.




9.

Згіньце, рукі, што замахнуцца хацелі б на свет.




10.

Адным заўсёды ганаруся, што я – сумленны чалавек.




11.

Вастраносы човен шыбуе ўпоперак Прыпяці.




12.

Сінеў далёкі бор, насустрач падымалася зара.




13.

У акне насупраць паказаўся твар знаёмай жанчыны.




14.

Памарудзіўшы, следам за моладдзю падаўся і Максім Сцяпанавіч.




15.

Даша сядзела насупраць акна.





19. Падкрэсліце граматычную аснову ў сказах (5,5 бала)

1. Дзетак узгадаваць – не курак пасклікаць.

2. Ноччу па лесе абы-хто не ходзіць.

3. Усякі з нас летняму дожджыку рад.

4. Абняць цябе – як запаволіць грэх, пацалаваць – пра грэх зусім забыцца.

5. Дзяўчынцы сумна адной у хаце.

6. Дзядзька навучыў мяне чытаць.

7. Грукае ў дзверы двухтысячны год.

8. Дзень меўся быць найлепшы.

9. Тысячы рознагалосых птушак напоўнілі паветра свістам і шчэбетам.

10. Вячэраць удзвюх было прыемна.

11. Верка, яе маці, працавала медсястрой у бальніцы.


  1. Аднасастаўныя сказы(1), няпоўныя сказы (2)? Пастаўце адпаведную лічбу (7,5 бала)

    1.

    Вагон – хата Міколкава. (М. Лынькоў)




    2.

    На трэці дзень работы пленума нечакана аб’явілі перапынак ажно на гадзіну. (І. Шамякін)




    3.

    Навокал цёмны лес ды хмызняк і злыя сабакі на дварэ. (Я. Колас)




    4.

    Вось апошні паварот. (І. Мележ)




    5.

    На полі не было відаць ні душы. (І. Новікаў)




    6.

    За тым гаем жытнёвае поле.




    7.

    Дарозе, здавалася, не будзе канца. (В. Гардзей)




    8.

    Новая чатырохпавярховая школа.




    9.

    На гонях родных рунь рунейшая. (Р. Барадулін)




    10.

    За вокнамі яшчэ як след не развіднела. (А. Федарэнка)




    11.

    Пад поўняю – вішнёвы белы сад. (В. Жуковіч)




    12.

    З ёй няма нягод у хаце. (В. Жуковіч)




    13.

    Мне ўсё дорага тут, люба, родна, прыгожа. (П. Броўка)




    14.

    Няма ўжо такіх дактароў... (П. Панчанка)




    15.

    Усхвалёваны душою, стану на даўно пакінуты парог. (М. Сяднёў)




    1. Дапсаванне (1), кіраванне (2), прымыканне (3)? Укажыце адпаведны спосаб падпарадкавальнай сувязі ў словазлучэннях (10 балаў)




двойчы два




роўны між намі




ехаць полем




гуляць каля ракі




гаворка па-беларуску




жаданне вучыцца




нейкая з дзяўчат




кожныя суткі




здольны да навукі




на пятым паверсе




дзве кнігі




недалёка ад школы




глядзець праз акно




недапісаны ліст




ісці не спяшаючыся




праспаць суткі



рака Нёман




спрытны з дзяцінства




высока ў небе




у дзвюх сябровак







  1. Выпішыце фразеалагізмы, якія ўзыходзяць да біблейскай міфалогіі. Патлумачце іх значэнне (13 балаў)




За дзедам шведам

Абяцаная зямля

Манна нябесная

Каінава пячаць

Табаку важыць

Несці свой крыж

Як піліп з канапель

Фігавы лісток

Альма матэр

Адамаў яблык

З мухамі ў носе

Кот у мяшку

Лебядзіная песня

Першая скрыпка

Гады ў рады

Час збіраць камяні

Вярзці грушы на вярбе

Вавілонскае стоўпатварэнне

Збіцца з панталыку

Соль зямлі

Кітайская грамата

У свіныя галасы

Журавель у небе

Мафусаілаў век

Ерыхонская труба

Казёл адпушчэння

Фама няверны




  1. Пра што інфармуюць чалавека наступныя знакі? (5 балаў)

  1. На дрэвах з’явіліся жоўтыя лісты – значыць, наступіла....

  2. Ластаўкі лётаюць нізка над зямлёй – значыць...

  3. Камп’ютар не выконвае каманду, “завіс” – ....

  4. У печы слабая цяга, аканіцы рыпяць, шкло на вокнах запацела – ....

  5. Заяц вясной доўга не ліняе – да ...

  6. На вуліцы духата – значыць, будзе ....

  7. Раніцай туман ад зямлі і вады падымаецца ўверх і паступова рассейваецца – днём будзе...

  8. Белыя лілеі прыкрылі бутоны – праз дзень-два будзе... .

  9. Калі ў час дажджу ў лужынах з’яўляюцца бурбалкі і доўга не лопаюцца, ....

  10. Салавей спявае ўсю ноч – чакай ....дня.


Максімальная колькасць балаў: 175,5


Складальнік: А. А. Вараб’ёва, метадыст вышэйшай катэгорыі аддзела сацыяльна-гуманітарных дысцыплін УА “МДАІРА”




Дадаць дакумент у свой блог ці на сайт

Падобныя:

Заданні ІІ завочнага этапа для 9-класнікаў, удзельнікаў вочна-завочнай школы-2010 па падрыхтоўцы да алімпіяды па беларускай мове І літаратуры iconЗаданні І завочнага этапу для 8-класнікаў, удзельнікаў вочна-завочнай школы-2011 па падрыхтоўцы да алімпіяды па беларускай мове І літаратуры
Адзначце рускамоўныя фразеалагізмы, да якіх правільна падабраны беларускія адпаведнікі

Заданні ІІ завочнага этапа для 9-класнікаў, удзельнікаў вочна-завочнай школы-2010 па падрыхтоўцы да алімпіяды па беларускай мове І літаратуры iconАдказы І каментарыі да заданняў І завочнага этапу для 8-класнікаў, удзельнікаў вочна-завочнай школы-2011 па падрыхтоўцы да алімпіяды па беларускай мове І літаратуры
Бібліі тэрмін для абазначэння той часткі Іерусалімскага храма, дзе захоўваўся каўчэг з запаведзямі, пасудзіна з маннай, цудадзейнае...

Заданні ІІ завочнага этапа для 9-класнікаў, удзельнікаў вочна-завочнай школы-2010 па падрыхтоўцы да алімпіяды па беларускай мове І літаратуры iconЎ вочна-завочнай школе па беларускай мове І літаратуры
Заданне з прапанаваных пар слоў выпішыце толькі тыя, якія зафіксаваны ў беларускамоўных слоўніках

Заданні ІІ завочнага этапа для 9-класнікаў, удзельнікаў вочна-завочнай школы-2010 па падрыхтоўцы да алімпіяды па беларускай мове І літаратуры iconВочна-завочная школа
...

Заданні ІІ завочнага этапа для 9-класнікаў, удзельнікаў вочна-завочнай школы-2010 па падрыхтоўцы да алімпіяды па беларускай мове І літаратуры iconЗаданні для правядзення алімпіяды па беларускай мове І літаратуры
На наге – на назе, у лугу – у лузе, у лыжке – у лыжцы, у майке – у майцы, у ягадніку – у ягадніке, на чаромхе – на чаромсе, на страхе...

Заданні ІІ завочнага этапа для 9-класнікаў, удзельнікаў вочна-завочнай школы-2010 па падрыхтоўцы да алімпіяды па беларускай мове І літаратуры iconЎдзельнікаў завочнага індывідуальнага тура Беларускай студэнцкай юрыдычнай алімпіяды – 2008
Намінацыя: Гарантыі забеспячэння правоў І законных інтарэсаў удзельнікаў крымінальнага працэсу

Заданні ІІ завочнага этапа для 9-класнікаў, удзельнікаў вочна-завочнай школы-2010 па падрыхтоўцы да алімпіяды па беларускай мове І літаратуры iconЎдзельнікаў завочнага індывідуальнага тура Беларускай студэнцкай юрыдычнай алімпіяды – 2008

Заданні ІІ завочнага этапа для 9-класнікаў, удзельнікаў вочна-завочнай школы-2010 па падрыхтоўцы да алімпіяды па беларускай мове І літаратуры iconЎдзельнікаў завочнага індывідуальнага тура Беларускай студэнцкай юрыдычнай алімпіяды 2008

Заданні ІІ завочнага этапа для 9-класнікаў, удзельнікаў вочна-завочнай школы-2010 па падрыхтоўцы да алімпіяды па беларускай мове І літаратуры iconЎдзельнікаў завочнага індывідуальнага тура Беларускай студэнцкай юрыдычнай алімпіяды – 2008

Заданні ІІ завочнага этапа для 9-класнікаў, удзельнікаў вочна-завочнай школы-2010 па падрыхтоўцы да алімпіяды па беларускай мове І літаратуры iconЗаданні 1 завочнага этапа алімпіяды "Жывіца літаратурная"
Сваяком якога беларускага пісьменніка, перакладчыка І мастака быў французскі паэт Гіём Апалінэр?

Размесціце кнопку на сваім сайце:
be.convdocs.org


База данных защищена авторским правом ©be.convdocs.org 2012
звярнуцца да адміністрацыі
be.convdocs.org
Галоўная старонка