Безаасабовыя сказы: граматычнае значэнне, будова, ужыванне. Задачы




НазваБезаасабовыя сказы: граматычнае значэнне, будова, ужыванне. Задачы
Дата канвертавання11.03.2013
Памер87.89 Kb.
ТыпДокументы
Безаасабовыя сказы: граматычнае значэнне, будова, ужыванне.

Задачы: спрыяць асэнсаванню вучнямі паняцця безасабовы сказ;

выпрацаваць уменні бачыць безасабовыя сказы ў тэкстах, даваць ім граматычную характарыстыку; адрозніваць безасабовыя сказы ад іншых тыпаў аднасастаўных сказаў; канструяваць безасабовыя сказы; ужываць безасабовыя сказы ў маўленні;

*развіваць пазнавальныя здольнасці, ініцыятыву ў прыняцці пэўных рашэнняў, даследчых уменняў і навыкаў, творчасці ў працэсе навучання;

* абудзіць жаданне вывучаць народную культуру сваёй мясцовасці.

Тып урока: вывучэнне новай тэмы.

Формы правядзення: самастойная работа , індывідуальная,франтальная, работа ў парах, гульня.

Эпіграф: Трэба многа працаваць, трэба веды набываць ( Прыказка).

Ход урока

  1. Арганізацыйны момант. Стварэнне эмацыянальнага настрою.

Настаўнік: Добры дзень! Паглядзіце, калі ласка, на мяне і падарыце сваю ўсмешку. Дзякуй! Я жадаю вам добрага настрою на ўроку і плённай працы, каб набываць новыя веды.

  1. Праверка дамашняга задання.

Настаўнік: У якасці дамашняга задання вы павінны былі: адна вучаніца рыхтавала паведамленне па тэме “Абагульнена - асабовыя сказы”, астатнім вучням патрэбна было знайсці і запісаць 5 абагульнена-асабовых сказаў са зборнікаў беларускіх прыказак, а яшчэ лепш, калі гэта будуць прыказкі, запісаныя ў нашай мясцовасці. Калі ласка, пакуль вучаніца будзе адказваць, адзін вучань запіша прыказкі на дошцы і падкрэсліць граматычную аснову.

Ацэньваюцца адказы і выстаўляюцца адзнакі.

  1. Вывучэнне новага матэрыялу.

А)Даследаванне праблемнага пытання.

*настаўнік задае пытанні і па ходу на дошцы размяшчае схему;

* звяртаецца ўвага на слайд, дзе запісаны сказы;

- Паміраю і веру, Беларусь, у цябе… У. Караткевіч.

- Спіць вецер ля імшарнай крыніцы…. М.Танк

---Не сядзіцца ў хаце хлопчыку маломуЯ.Колас

---Трэба дома бываць часцей, трэба дома бываць не госцем… Р.Барадулін-

-Мой мілы таварыш, мой лётчык, вазьмі ж ты з сабою мяне… Я.Купала

На Беларусі няма непрыгожых дзяўчат… П.Панчанка

Без працы ведаў не здабудзеш…(Прыказка)

У бібліятэку прынеслі газеты… І.Шамякін

Настаўнік: Для таго, каб высветліць, над якой тэмай мы будзем працаваць, вызначце сярод прапанаваных вершаваных радкоў сказы, якія намі не вывучаны і назавіце граматычную аснову. Чаму гэтыя сказы нам патрэбна разгледзець больш падрабязна? Якія задачы мы павінны вырашыць для гэтага?

Б)Работа вучняў па алгарытму.

Безасабовы сказ : азначэнне – будова – спосабы выражэння выказніка – значэнне – ужыванне.

Кароткі інструктаж аб правядзенні самастойнай работы.

Крок 1.Прачытаць першую частку параграфа 31 на стар.121 (самастойна).

Крок 2. Запоўніць прабелы на схеме слайда( калектыўна).

Крок 3. Прачытаць другую частку параграфа 31 на стар.122(самастойна).

Крок 4. Запоўніць “рамонак – трэнажор “прапанаванымі сказамі( у парах).

Крок 5.Прааналізаваць і праверыць сябе па падручніку( самастойна).

Крок 6. Прачытаць трэцюю частку параграфа 31 на стар.123( самастойна).

Крок 7. Паставіць пытанні да матэрыялу і адказаць на іх( у парах).

Фізкультхвілінка.

Настаўнік: Сёння ў нас незвычайная хвілінка. На слайдзе вы бачыце загадкі, якія ў 18-19 стагоддзях ужываліся ў нашай мясцовасці. Ваша задача – адгадаць загадкі і знайсці сярод іх безасабовы сказ. Адгадкі знаходзяцца вось тут - у чароўным капялюшы.

- Мяне ўсе аблізваюць, мяне ўсе цалуюць і ў час абеду мяне ўсе вельмі шануюць.

-Пузатаму генералу трэба многа працаваць, трэба сямнаццаць душ пракармляць, а прыйшла пара паміраць, выкінулі пад плот, і сабакі не ядуць.

Вучні называюць безаасабовы сказ і спосаб выражэння выказніка.

  • А можа хто з вас заўважыў слова, якое адпаведна новым правілам правапісу пішацца па-іншаму( сямнаццаць).



Чаму я прапанавала вам загадкі менавіта нашай мясцовасці?


IV. Першаснае замацаванне.

Вяртанне да алгарытма і поўнае агучванне схемы па мадэлі “ Закончы сказ”.

V. Замацаванне новага матэрыялу.

1. Для таго, каб навучыцца знаходзіць безасабовыя сказы і вызначыць спосабы выражэння выказніка выканаем заданне”Знайдзі памылку”.( на слайдзе).

Птушку пазнаюць па палёце.( Абагульнена-асабовы).

Гляджу на высокую бярозу. (Няпэўна-асабовы).

Мне стала маркотна і сумна. (Пэўна-асабовы)

У дзверы асцярожна пастукалі.( Безасабовы).

2. Настаўнік: Толькі што мы з вамі сустракалі Новы год і Каляды. Але наперадзе нас чакаюць яшчэ іншыя святы. Для таго, каб навучыцца правільна перакладаць і ўжываць безасабовы сказы ў маўленні ў адпаведнасці з іх значэннем, мы выканаем практыкаванне, якое звязана з гэтай тэмай.(Праца ў парах)

Перакладзіце на беларускую мову сказыі . Знайдзіце сярод іх безасабовыя, вызначце, чым выражаны выказнік у гэтых сказах.

Картка 1. Восьмая неделя перед Пасхой звалась Масленицей. В это время запрещалось употреблять мясо. Надо было заменить его блинами. Их можно было есть в большом количестве.

Картка 2. Приближается один из самых важных праздников. В доме прибрано. Заканчивается долгий пост. Приготовлены разные блюда и окрашены яйца. На душе светло и радостно.

Картка 3. Смеркается. Надо спешить на праздник. Около озера весело и шумно. Горит костёр, звучат песни. По воде плывут венки..

Картка 4. На улице холодно. Подморозило. Выхожу во двор. В эту ночь можно погадать. Очень хочется узнать свою судьбу.

Настаўнік: Справіліся з заданнем? Давайце праверым. (Адзін з вучняў з групы чытае сказы, называе безасабовыя, другі вучань з групы вызначае спосабы выражэння выказніка).( На слайдзе правільны адказ).

3. Настаўнік: А зараз мы паспрабуем з вамі пабыць ў ролі інспектараў.Наша наступнае заданне “ Правілы паводзін ”. Для таго, каб навучыцца будаваць безасабовыя сказыі правільна іх ужываць, вам прапануецца да знакаў, якія намаляваны, прыдумаць безасабовы сказы.(Кожнаму па два малюнкі-знакі). Успомніце пра ўжыванне такіх сказаў і сімволіку знакаў.

Вучні чытаюць сказы.

10. Падвядзенне вынікаў.

11. Дамашняе заданне. Скласці некалькі сказаў у працяг тэмы да малюнкаў-знакаў”Правілы паводзін”.

12. Рэфлексія. Калі ласка, выкажыце свае адчуванні на ўроку пры дапамозе безасабовых сказаў.

*Мне хацелася Мне было ….. Хочацца…. Мне прыйшлося….. Мне захацелася…


Заданні да тэмы”Безасабовыя сказы”

  1. Алгарытм для самастойнай працы.

Безасабовы сказ = азначэнне + будова + спосабы выражэння выказніка + значэнне + ужыванне.

Крок 1.Прачытаць першую частку параграфа 31 на стар.121 (самастойна).

Крок 2. Запоўніць прабелы на схеме слайда( калектыўна).

Крок 3. Прачытаць другую частку параграфа 31 на стар.122(самастойна).

Крок 4. Запоўніць “рамонак – трэнажор “прапанаванымі сказамі( у парах).

Крок 5.Праверыць сябе па падручніку( самастойна).

Крок 6. Прачытаць трэцюю частку параграфа 31 на стар.123( самастойна).

Крок 7. Паставіць пытанні да матэрыялу і адказаць на іх.



  1. Вызначце спосаб выражэння выказніка ў дадзеных сказах.

1.Падмярзае.2. Прыемна пахне яблыкамі. 3.Мне не спіцца. 4. Быць дажджу. 5. У хаце ціха. 6.У пакоі напалена. 7. З вадою жартаў няма. 8.Гаварыць не хацелася. 9. Нельга гуляць з запалкамі. 10. Мала было зроблена дабра.

  1. Знайдзіце памылку ў вызначэнні тыпу аднасастаўных сказаў.

Птушку пазнаюць па палёце.( Абагульнена-асабовы).

Гляджу на высокую бярозу. (Няпэўна-асабовы).

Мне стала маркотна і сумна. (Пэўна-асабовы)

У дзверы асцярожна пастукалі.( Безасабовы).

  1. Перакладзіце на беларускую мову і вусна перакажыце тэкст. Вызначце безасабовыя сказы і спосабы выражэння выказніка.

  1. Восьмая нядзеля перад Вялікаднем называлася Масленіцай. У гэты час забаранялася ўжываць мяса. Трэба было замяніць яго блінамі. Іх можна есці ў неабмежаванай колькасці.

  2. Набліжаецца адно з самых важных святаў. У хаце прыбрана. Заканчваецца доўгі пост. Прыгатаваны розныя стравы і пафарбаваны яйкі. На душы светла і радасна.

  3. Змяркае. Трэба спяшацца на свята. Каля возера весела і шумна. Гарыць касцёр, гучаць песні. Па вадзе дзяўчаты пускаюць вянкі.

  4. На вуліцы холадна. Падмарозіла. Выходжу на двор. У гэтую чароўную ноч можна паваражыць. Вельмі хочацца ведаць свой лёс.



Просты сказ

Аднасастаўны

Двухсастаўны

З галоўным членам

выказнікам


З галоўным членам дзейнікам

Пэўна – асабовы


Няпэўна – асабовы


Абагульнена –асабовы


Безасабовы


Назыўны


Картка 1. Восьмая неделя перед Пасхой звалась Масленицей. В это время запрещалось употреблять мясо. Надо было заменить его блинами. Их можно есть в большом количестве.


Картка 2. Приближается один из самых важных праздников. В доме прибрано. Заканчивается долгий пост. Приготовлены разные блюда и окрашены яйца. На душе светло и радостно.


Картка 3. Смеркается. Надо спешить на праздник. Около озера весело и шумно. Горит костёр, звучат песни. По воде плывут венки..


Картка 4. На улице холодно. Подморозило. Выхожу во двор. В эту ночь можно погадать. Очень хочется узнать свою судьбу.


Сказы

Падмярзае. Падмярзае. Падмярзае.

Падмярзае. Падмярзае. Падмярзае.

Падмярзае. Падмярзае.


Прыемна пахне яблыкамі. Прыемна пахне яблыкамі.

Прыемна пахне яблыкамі. Прыемна пахне яблыкамі.

Прыемна пахне яблыкамі. Прыемна пахне яблыкамі.

Прыемна пахне яблыкамі. Прыемна пахне яблыкамі.


Мне не спіцца. Мне не спіцца. Мне не спіцца.

Мне не спіцца. Мне не спіцца. Мне не спіцца.

Мне не спіцца. Мне не спіцца.


Быць дажджу. Быць дажджу. Быць дажджу.

Быць дажджу. Быць дажджу. Быць дажджу.

Быць дажджу. Быць дажджу.


У хаце ціха. У хаце ціха. У хаце ціха. У хаце ціха.

У хаце ціха. У хаце ціха. У хаце ціха. У хаце ціха.


У пакоі напалена. У пакоі напалена. У пакоі напалена.

У пакоі напалена. У пакоі напалена. У пакоі напалена.

У пакоі напалена. У пакоі напалена.

З вадою жартаў няма. З вадою жартаў няма. З вадою жартаў няма.

З вадою жартаў няма. З вадою жартаў няма. З вадою жартаў няма.

З вадою жартаў няма. З вадою жартаў няма.


Гаварыць не хацелася. Гаварыць не хацелася. Гаварыць не хацелася.

Гаварыць не хацелася. Гаварыць не хацелася. Гаварыць не хацелася.

Гаварыць не хацелася. Гаварыць не хацелася.

Нельга гуляць з запалкамі. Нельга гуляць з запалкамі.

Нельга гуляць з запалкамі. Нельга гуляць з запалкамі.

Нельга гуляць з запалкамі. Нельга гуляць з запалкамі.

Нельга гуляць з запалкамі. Нельга гуляць з запалкамі.


Мала было зроблена дабра. Мала было зроблена дабра.

Мала было зроблена дабра. Мала было зроблена дабра.

Мала было зроблена дабра. Мала было зроблена дабра.

Мала было зроблена дабра. Мала было зроблена дабра.

Дадаць дакумент у свой блог ці на сайт

Падобныя:

Безаасабовыя сказы: граматычнае значэнне, будова, ужыванне. Задачы iconТэма: Лексічнае І граматычнае значэнне слова. Тлумачальны слоўнік. Мэта
Лінгвініі. “Лінгва” – з грэчаскага – “мова”. Жыхары Лінгвініі – Гукі, Словы, Сказы – дапамаглі Пятру зразумець, што займацца беларускай...

Безаасабовыя сказы: граматычнае значэнне, будова, ужыванне. Задачы iconАдзначце якасці, уласцівыя словазлучэнню
Вызначце граматычнае значэнне словазлучэнняў блакіт неба, марозная смуга, мая кніга

Безаасабовыя сказы: граматычнае значэнне, будова, ужыванне. Задачы iconТэма. Сінтаксічныя прыметы І будова складаных бяззлучнікавых сказаў Мэта
Мэта. Ведаць сінтаксічныя прыметы бяззлучнікавых складаных сказаў, ІХ будову; умець знаходзіць бяззлучнікавыя сказы ў тэксце; будаваць...

Безаасабовыя сказы: граматычнае значэнне, будова, ужыванне. Задачы iconГ. Новогрудок, гімназія №1 трыванні дзеяслова. Утварэнне І ўжыванне дзеясловаў закончанага І незакончанага трывання
Мэта: дапамагчы вучням асэнсаваць сутнасць трывальных адносін дзеясловаў, ІХ формы, значэнне І функцыю ў маўленні

Безаасабовыя сказы: граматычнае значэнне, будова, ужыванне. Задачы iconТэма: Хімічная прамысловасць Задачы
Задачы: фарміраваць паняцце пра хімічную прамысловасць, пазнаёміць з асаблівасцямі размяшчэння асобных галін хім прамысловасці, краінамі-лідэрамі...

Безаасабовыя сказы: граматычнае значэнне, будова, ужыванне. Задачы iconПочвоведение и география почв
Глеба – кампанент біясферы. Галоўныя функцыі глебавага покрыва Зямлі, агульнапланетарнае значэнне глебы. Роля глебы ў развіцці чалавечага...

Безаасабовыя сказы: граматычнае значэнне, будова, ужыванне. Задачы iconТэст сказы са 3bapotkami, пабочнымі словамі. Словы-сказы
Ты ляці, мае слова, праз паліi лясы, прывітайся з краінай маёй дарагою. (П. Панчанка.)

Безаасабовыя сказы: граматычнае значэнне, будова, ужыванне. Задачы iconРаздзел II nomen substantīvum. Declinatio prima
Прачытайце сказы, выпішыце слоўнікавыя формы І вызначце граматычную форму (скланенне, лік, склон) назоўнікаў, перакладзіце сказы

Безаасабовыя сказы: граматычнае значэнне, будова, ужыванне. Задачы iconПраект Тэма: Ужыванне складаназалежных сказаў у вусных І пісьмовых выказваннях тэкстаў розных стыляў Праблема
Мэта: Арганізаваць прэзентацыю праекта па тэме "Ужыванне складаназалежных сказаў у тэкстах вусных І пісьмовых выказванняў розных...

Безаасабовыя сказы: граматычнае значэнне, будова, ужыванне. Задачы iconТэст 6 сказы 3 адасобленымі членамі. сказы 3 параўнальнымі 3bapotami
...

Размесціце кнопку на сваім сайце:
be.convdocs.org


База данных защищена авторским правом ©be.convdocs.org 2012
звярнуцца да адміністрацыі
be.convdocs.org
Галоўная старонка