Ад імя фундатара выдання Беларускага грамадскага аб’яднання "Адпачынак у вёсцы" выказваем удзячнасць Іванаўскаму раённаму І Мотальскаму сельскаму выканаўчым




НазваАд імя фундатара выдання Беларускага грамадскага аб’яднання "Адпачынак у вёсцы" выказваем удзячнасць Іванаўскаму раённаму І Мотальскаму сельскаму выканаўчым
старонка8/8
Дата канвертавання23.02.2013
Памер0.72 Mb.
ТыпДокументы
1   2   3   4   5   6   7   8

Запісана ад Ксенда Зінаіды Мікалаеўны 1958 г.н. 08.07.2009.


Я сама робіла хліб. Яго мясылы рукамі. 3 мукі і вады робылы закваску. Укісне, добовлялі мукі, мясылы. Постоіць, сажалі на лопату на капусны ліст. Чэраз 2 часы даставалі і стучалі. Бы подпрыгвае, значыць пячоны. Хлеб хрысцілі пры замішванні і калі саджалі ў піч, даставалі. Робылы на ім крыжык. Чорны хліб змазвалі водой, а белы яйцом. Потом накрывалі полоценцэм, шоб отпарывся. Хавалі хліб на дзеравянных паліцах. Піч вытоталі бярозаымі дровамі.

Таксама мы робылы для дзяцей маленькія булочкі. 3мішвалі дрожы, яйцо, муку, соль, воду. Яшчэ з рэшткаў цеста рабілі ляпешку. Клалі на сковороду і на огонь. На клецкі врэмя не було. Для іх націралі картошку, убівалы яйцо і варылы. Овес молотылі і варылы куццю.

Сеялі просо, грэчку лен. На жорноўках з каменю робылы крупы. Робылы кашу з гарбузоў. Таксама тэрлі моркву, змішвалі яе з мукой, яйцом і молоком і пяклі коржыкі. Варылы моркву з молоком. Варылы боб, шчавель.

Квасілі капусту. Шаткавалі на шаткоўцы чы нажом. Пасоляць ды прыкладуць гнетам. 3 буракоў робылы квас. Чысцяць, наразаюць, заліваюць вадой ў баночках і квасяць. Огурцы і помідоры солылы ў бочках. Ложылі слоямі, клалі ліст смародзіны, колендру укроп, соль. Хрэн тэрлі, залывалы квасам з буракоў. З маком робылы пірогі. Мялі яго ў місках з сахаром.

Зквасяць молоко, паложаць у льняны мяшочак, пасыплюць соллю. Хай сцічот, потом под гнет ложаць. Получалі клінковы сыр. Тварог быў каждый дзень. Зквасяць молоко, поставяцьу цеплае месца, процэдзяць на марлечку.

Сыроватку некаторыя п’юць, а некаторыя робяць коржыкі. Для гэтага замішвалі яе з мукой, яйцом і содай. Маслянка была густая бы кефір, але смачней. Робылы молочныя супы. Для іх рыхтавалі свою локшу ( лапшу). Замішвалі цесто з мукі, воды, тоненька раскатвалі, наразалі ножом. Сушылі на скацерці на столе.

Мясо сушылі. Сало перасыпалі соллю, заправай і клалі ў дзерэвяны яшчык. Мясо наразалі меленько, солылы, робілі тонкія ковбасы, а з внутранасцей, сала і мяса робылы ліверку. Холодзец. Уварвалі голову лапкі, покуль не откінецца мясо. Заправлялі і залывалі юшкой. Мачанка. Поставім немножко сала на сковородку уліваем сметану. Калі кіпіць, то добовляем мукі. Елі з картошкой. Омлет робылы ў гліняных місках з яйца і молока. Птушку варылі. Яйкі дзікіх птушак не збіралі, мяса дзікіх жывел не елі почці.

Рыбы жарылі, варылы. Робылы шчавель, суп. Солылы ў вядзерко, перасыпалі соллю. Сушыліў пічы. У бочках солылы грыбы. На зіму сушылі белы грыб.

Заварвалі заместо чая мяту, лісты смородыны, маліны. Робылы сушку (яблыкі, слівы,грушы), сушылі ягоды. Робылы бярозавы квас. У яго клалі буракі і зерно.

Для гарэлкі муку запарвалі, картошку варылі, добовлялы дрожы. Недзельку стояло – і ў апарат. Робылы наліўкі (настойкі). Бралі вішню, сахар і воду. Настойвалі ў бутылках.

Гаспадар садзіўся першы ў концы стола. Побороні Бог, каб хто што сказаў бо тоды ложкой у лоб получалі. Госця частавалі гарэлкай, наліўкамі. На Вялікдзень у корзіну чорны ды белы хліб, соль, воду, яйкі. Неслі свянціць у царкву. Квартай называлі кружку, пляшкай – бутылку.

Запісана ад Хала Марыі Федараўны 1943 г. н. 08.07.2009


Робымо опару. Кідамо дрожжы. У цеплай воды расколочываемо дрожжы. Сахар усыпемо, потом стояць. Замішваемо, кідаемо маргарыну, две жмені сыплемо сахару, солі на глаз. Замісваю его. Зноў стоіць. Зноў подыйдзе, потым катаю. Стояць подыходзіці накатаное. Выкладаемо на бляхі. Бляхі з’явліся калі мну было ЗО рок. Калі не было блях, клалі на лопату, якую посыпалі мукой або клалы дубовы ліст. Печ пропальвалі берозовымі, ольховымі або хвоевымі дровамі. Надліпшы дровы берозовы. Вымуць ды постукаюць, як “отзываецца” і “стогніць”, то гэто ўжо печоны. Піклі 6-7 боханаў. Выкладаемо хліб на стол накрываемо яго. А було, што клалі ў мэшок той хліб.

Пірогі піклі толькі на Пасху, Трыцу, Коляды. Іх хавалі ў скрыню. Бліноў пеклі мало, бо шкодовалі мукі, каб на хліб було. Часцей гатавалі бліны з картошкі, Націраемо яе, посолілі. Мо хто ўкіне мукі. Яіц не добоўлялы. 3 аўсу робылы толокно. Тоўкалі, малолі, варылі, отрымліваўся несалодкі. 3 жыта варылі парыш. Проросчвалі жыто, сушылі, мололі ў жорнавах. У пічы варылі. Некалі заквашвалі, каб ен быў не салодкі, а з квасам. Робылі клецкі. Труць картоплі, беруць льняны мішочак, выжымаюць. Кідаюць у міску, туды ж мукі, бяруць покроху ды качаюць. Кіпяцілі воду ды варылі.

Крупы кідалі ў ступы, сушылі і абтоўквалі. Ячмень яшчэ мачылі і абсушвалі, бо так не обтоўчэцца. Крупы готовілі іў круподралках. Хто тады супы варыў. Капусту робылі чы з грыбамі, чы з мясам, чы з ‘олівом.

Палюдкова капуста. Капусту парылі. Накідаюць у піч, якую напаляць бы на хліб. Вымаюць, разрэзваюць, выкідаюць верхняе лісце і кідают у бочку з огурцамі. Буракі тожэ варылі. Натруць, накрышаць ды вараць.

Моркву просто елы сырой. Носілы дзецям, як зараз цукеркі, быў бы ласунак. Пасечуць у цэбары сікачом. Мак быў харч. Насыплюць маку ў неполудзену міску, нальюць чуць-чуць вады, разотруць качалком, кідаюцьу кашу. Выдак маленькi, він самы твэрды, з яго ідэ много стэблаў. Мак лепшы, ен мякчэй.

Хрын цірлі ды елы. 3 молока варылі крупнык. Яго давалі дзецям, калі бацькі шлі на поле. Косты расолом залывалы. Кумп’я повісяць, ды бралі як сіна касіці, на полудзень бралі. Сало салылі, хранілі ў кладоўцы, а ў лёхе(пограб) нельга. 3 унутрасцей ніц не рабілі. Мачанка. Тоўклі сім’я льну ў ступках, солілы, і туды мочалi картоплю.

Рыбу ловылі кломляю, волочком, коўблыком. Залывалы молока, сметаны і на сковородуў піч. Грыбы толькі сушылы і варылы. Навараць гаршок і ядзяць. Белы грыбы сушылі ды варылы з капустай, смачна капуста з грыбамі! Прынясуць ягід, да посыплюць на піч, падсохнуць, кладуць на бляхі. Збіралі жалуды. Квас робылы з чырвоных бурокей. Начысцяць, ды ў гаршок паставяць, ды заквасяць.

Елі тры разы ў дзень. Гаспадар садзіўся ў канцы стала, справа каля ёго садзілася гаспадыня, усі елы з аднэй міскі, злева ад гаспадара садзілі госця, на стол ставілі ўсё, што і ўсегда.

Запісана ад Міховіч Соф’і Андрэеўны 1933 г. н. 08.07.2009


Было врэмя млыні мололі, ды потом рашчынялі у дзежы Добры хліб быу. А як патом было хужэ, трэба было і намалоць у жорнах. Ой было цяжко – цяжко! А на свадьбах? Яка там свадзьба была: самагонкі паставяць, пірагоу напякуць, да кабана заб’юць у каго е. Вянчаліся, а разводау не было. Пірогі так пяклі: дрожжі, мука бела, так і пяклі, калі з чаго было. Трудно было – падаткі плацілі. А печку топім добрэ, ліст дубовы на лапату, хлеб туды, ды сажаемо. Патым ліст адстае. Калі вынімалі, тады клалі на стыл, ці на лаву. На ручнікі не клалі. На свадзьбу вот такі було: м’ясо, то молока зробяць, то масло.

Масло дзелалі самі. Доішь корову, ды молоко у банкі. Шкляна дно було. Кранік адпусцішь, спускаешь яго масло, а смятана астаеца у банці. Масло астаеца – у збанок цячэ. Тады частае масло було свае. I сыры дзелалі. Молоко скісне, отквасішь, ды у пічу ставішь, да яно топіца, тады сціжваешь яго, ды шылі такія торбы, да сцячэ. Да сыр быу.

Робылі квас. Хліба накрышаць, ды сухарэй кінуць, ды укісны квас быу. Самагонку гналі ужо як я стала, а раней Польшча была – з гэтым ох как строга було. Сіялі, жалі сярпамі, выбівалі жменямі. Жыто, овёс, ды потом ячмень. Жылі – ніхто не расходзіуся! Толькі вельмі-вельмі рэдка. Унас було 13 душ у сям’і. Кашу прасяную варылі, ды грэцкую, да ячнюю. Капусту варылі, суп. Супы варылі з картошкі, з мяса калі було. Сало салілі… Сало бралі мужчыны, калі касіць ішлі у балото. Зараз на весь Мотоль шчытай ні коровы. Нікто не хоча дэржаты. Хлопцы не хочаць дэржаты касыты, дзяучаты не хочуць даіты.

Калі забілі кабана – робяць каубасы. Мяса нарыжуць, да заправяць добрэ заправаю, а кішкі ж памыюць, свінячыя, ды напіхаюць, ды пяклі.А коровей ніхто не дзержыць, бо каб з яе цякла водка – то усі б дзяржалі. Усі мужчыны. Грыбы сушылі. Робылі дранікі – гэтага ужо хватала. Натрэш, натрэш, ды у печ.

Запісана ад Парфеневіч Алены Фёдарауны 1929 г.н. 08.07.2009


Я раней робіла масло: выдою корову уволью ў збанак, потым сходзіць смятана, яе уліваем у маслабойку і б’ем і получаецца масла. Яшчэ творог робіла молоко квасім, кісне молоко,потом топім яго, ставім у печку, яно оттопляецца,сыроватка остаецца, зліваеццаў цыдшок,уложваем, яно сцікае і получаецца творог. 3 сыроваткі рабілі млінцы: сыроватка сцікае,у яе ўбіваем яічко, насыпаемо мукі да росколотым-росколотым ды ў печку.

Пеклі пірогі:3 літры молока, 200 г дрожжэй, молоко чуць подогрэваецца, кідаемо дрожжы ды маргарын і солімо і сахару кладэмо, розмешавм гэта усё, тады досыпаем мукі, становіцца цесто не то густо, не то рыдко-обыкновенное, тады становімо его,яно подымаецца 2-3 часы ў місцы, тады туды мукі, замысімо густовато, поставім зноў усходзіць, калі ўжо міска поўная наробіцца,тады затопляем печку на бляхі накладаем цесто і яно зноў падходзіць ў бляхе. Тады з печкі жар выгрыбаемо ды саджаемо пірогі на печ,праз 1-1,5 часы пірогі готовы. Хлеб такжа ж готовылі, але дрожжы ў яго не клалі ніколі, дзяжа вілікая была цесто ў ёй помысімо-помысімо калі, дык на боках цесто остаецца і оно заквасьваецца. Калі ўжо на другі раз пякчы, дык добоўляем воды, размешваем ды зноў мукі добаўляем і зноў замешваем цісто робім дыў печку сажаем. Калі маці, моя пякла, дык дзяжы не было, а была такая лопата дліная. Калі хлеб з пячы вынімаўся, дык верх вадзічкай паліваўся.

Ніколы на помінкі на стол ставіліся капуста, каша, кампот і куцця. На свадзьбу дык коровай пяклі, коржы, булочкі з ўзорамі рознымі, выкрунтасамі.

Таксама робяць халадзец, і на свадзьбу яго таксама ніколі дзелалі: бярэм свіныя лапы, голову, ўсё перамываем, кладзем у гаршкі і наліваем кіпятком, на нач у цёмнае места ставім ды зранку ў пячы выпякаем, мясо ўбіраемо, каб без костачак было, потым чыснаку дабаўляем ды па місачках разліваем і яно застывае. Мочанку робяць: бярэцца смятаны кроха на сковородку становіцца ў печку смятанка закіпае, засыпаецца мукі кроха.

Першы, другі і трэцці сват на свадзьбе заўсёды садзяцца каля маладэі за сталом,а астальныя як хочуць садзяцца. Караваі пяклі ўсе жанчыны, што прыходзілі на свадзьбу. Апраналі белыя хустачкі, каўтанчыкі ды замвшвалі цісто. Маці не магла печ каравай. Першая каравайніца і мысіла, і ў печ саджала, і даставала – ўсё яна, а выносілі каравай ўжо ці брат ці зяць. Удовы печ каравай не маглі, ды яны і самі не прыходзілі.

Запісана ад Рамановіч Надзеі Рыгораўны 1942 г.н. 08.07.2009
1   2   3   4   5   6   7   8

Падобныя:

Ад імя фундатара выдання Беларускага грамадскага аб’яднання \"Адпачынак у вёсцы\" выказваем удзячнасць Іванаўскаму раённаму І Мотальскаму сельскаму выканаўчым iconСацыяльна-эканамічнае развіццё сельскіх тэрыторый на падставе традыцый І культурнай спадчыны
Рэалізуецца дзякуючы фінансавай падтрымцы Еўрапейскага Саюза І фонда “Еўразія”, прынялі ўдзел прадстаўнікі мясцовых органаў улады...

Ад імя фундатара выдання Беларускага грамадскага аб’яднання \"Адпачынак у вёсцы\" выказваем удзячнасць Іванаўскаму раённаму І Мотальскаму сельскаму выканаўчым iconСтатут Грамадскага аб’яднання "Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны"
Прыняты ў новай рэдакцыі на пасяджэнні Рэспубліканскай Рады 29 студзеня 2006 года

Ад імя фундатара выдання Беларускага грамадскага аб’яднання \"Адпачынак у вёсцы\" выказваем удзячнасць Іванаўскаму раённаму І Мотальскаму сельскаму выканаўчым iconПалажэнне аб эмблеме Гродзенскага абласнога грамадскага аб'яднання маладых навукоўцаў «віт»
Афіцыйным геральдычным сімвалам Гродзенскага абласнога грамадскага аб'яднання маладых навукоўцау «віт» з'яўляеца эмблема, выкананая...

Ад імя фундатара выдання Беларускага грамадскага аб’яднання \"Адпачынак у вёсцы\" выказваем удзячнасць Іванаўскаму раённаму І Мотальскаму сельскаму выканаўчым iconЗварот Сакратарыята Грамадскага аб'яднання "Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны" з нагоды перайменавання вуліц І праспектаў г. Мінска
Вялікай Перамогі без грамадскага абмеркавання кіраўніцтвам краіны прынятае беспрэцэдэнтнае рашэнне аб перайменаванні галоўных магістраляў...

Ад імя фундатара выдання Беларускага грамадскага аб’яднання \"Адпачынак у вёсцы\" выказваем удзячнасць Іванаўскаму раённаму І Мотальскаму сельскаму выканаўчым iconПалажэнне аб архіве Гродзенскага абласнога аб'яднання маладых навукоўцаў "віт"
Дакументы Грамадскага аб'яднання "віт", якія маюць гістарычнае, навуковае, сацыяльнае, эканамічнае І палітычнае значэнне уваходзяць...

Ад імя фундатара выдання Беларускага грамадскага аб’яднання \"Адпачынак у вёсцы\" выказваем удзячнасць Іванаўскаму раённаму І Мотальскаму сельскаму выканаўчым iconРэгістрацыі арганізацыйных
Унесці новы запіс у журнал дзяржаўнай рэгістрацыі арганізацыйных структур аб’яднанняў з прысваеннем рэгістрацыйнага нумара 100 аб...

Ад імя фундатара выдання Беларускага грамадскага аб’яднання \"Адпачынак у вёсцы\" выказваем удзячнасць Іванаўскаму раённаму І Мотальскаму сельскаму выканаўчым iconБюлетэнь Міжнароднай асацыяцыі беларусістаў, 2011, №2 Дарагія сябры! Прапануем Вам чарговы бюлетэнь Грамадскага аб’яднання "Міжнародная асацыяцыя беларусістаў"
Прапануем Вам чарговы бюлетэнь Грамадскага аб’яднання “Міжнародная асацыяцыя беларусістаў”

Ад імя фундатара выдання Беларускага грамадскага аб’яднання \"Адпачынак у вёсцы\" выказваем удзячнасць Іванаўскаму раённаму І Мотальскаму сельскаму выканаўчым iconГрамадскага аб’яднання "Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны" Мінск 2007
Тбм дзейнічае ў адпаведнасці з Канстытуцыяй Рэспублікі Беларусь, Законам Рэспублікі Беларусь “Аб грамадскіх аб’яднаннях”, Законам...

Ад імя фундатара выдання Беларускага грамадскага аб’яднання \"Адпачынак у вёсцы\" выказваем удзячнасць Іванаўскаму раённаму І Мотальскаму сельскаму выканаўчым iconСклад арганізацыйнага камітэта
Цэнтральнага камітэта грамадскага аб’яднання ”Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі“

Ад імя фундатара выдання Беларускага грамадскага аб’яднання \"Адпачынак у вёсцы\" выказваем удзячнасць Іванаўскаму раённаму І Мотальскаму сельскаму выканаўчым iconС т а т у т рэспубліканскага грамадскага аб'яднання «таварыства беларускай школы»
Змяненні І дапаўненні ў Статут зарэгістраваны Міністэрствам юстыцыі Рэспублікі Беларусь 17 кастрычніка 2003 года

Размесціце кнопку на сваім сайце:
be.convdocs.org


База данных защищена авторским правом ©be.convdocs.org 2012
звярнуцца да адміністрацыі
be.convdocs.org
Галоўная старонка