Практычны занятак №6 Назва: "Распрацоўка экскурсійнага маршруту па старажытным храмам Гродна" Мэты




НазваПрактычны занятак №6 Назва: "Распрацоўка экскурсійнага маршруту па старажытным храмам Гродна" Мэты
Дата канвертавання13.02.2013
Памер118.82 Kb.
ТыпДокументы
Ваўкавыскі каледж

Установы адукацыі “Гродзенскі дзяржаўны універсітэт імя Янкі Купалы”


Помнікі гісторыі і культуры рэспублікі Беларусь

Практычны занятак №6

“Распрацоўка экскурсійнага маршруту па старажытным храмам Гродна”

Ваўкавыск, 2011 г.


Распрацавана Коласам А.А. – выкладчыкам спецыяльных турыстычных дысцыплін Ваўкавыскага каледжа установы адукацыі “Гродзенскі дзяржаўны універсітэт імя Янкі Купалы”

Разгледжана на паседжанні цыклавой камісіі спецыяльных дысцыплін і фізічнай культуры.

Пратакол № ___ ад ___________ г.


Помнікі гісторыі і культуры рэспублікі Беларусь

Практычны занятак №6

Назва: “Распрацоўка экскурсійнага маршруту па старажытным храмам Гродна”

Мэты:

1.сфарміраваць уменне работы з першакрыніцамі;

2.развіваць аналітычныя уменнні;

3.выхоўваць культуру пісьмовай мовы.

Літаратура:

1.Раппопорт П.А. Русская архитектура. СПб., 1993. С. 87.

2.Хозеров И.М. Белорусское и смоленское зодчество XI–XII вв. Мн., 1994. С. 140.

3.Кулагін А. М. Праваслаўны храмы на Беларусі: Энцыклапедычны даведнік

4.Энцыклапедыя гiсторыi Беларусi: Т 3.

5.Ю. Егоров. Градостроительство Белоруссии. Москва 1954

6.Н.Н.Воронин "Древнее Гродно"

7. Энцыклапедыя “Археалогія і нумізматыка” С.185


Ход занятка:

1.Арганізацыйны момант.

2. Тэматызацыя і мэтапакладанне.

3. Самастойная работа.

1.Прачытаце матэрыялы,падгатоўленыя на аснове прац Кулагіна А. М. “Праваслаўны храмы на Беларусі”, энцыклапедыі гісторыі Беларусі, Раппопорта П.А. “Русская архитектура” і адкажыце на пытанні:

А)Назавіце прыладную дату будаўніцтва храма.

Б)Як з цягам часу змяняўся знешні выгляд Каложы?

В)Да якога архітэктурнага стылю адносіцца царква? Свой адказ абгрунтуйце.

Г)Якую функцыю выконвала царква у розныя часы?

Д)Пералічыце мастацкія асаблівасці храму.

2.Прачытайце ўрывак з кнігі Вароніна “Старажытны Гродна”,а таксама Ю.Ягорава “Горадабудаўніцтва Беларусі” і адкажыце на пытанні:

А) Назавіце час пабудовы царквы.

Б) Якім чынам была знойдзена “Ніжняя царква”?

В) Калі і ў сувязі з чым перабудоўвалася царква?

Г) Ці захавалася царква да нашага часу?У якім выглядзе?

Д)Апішыце асаблівасці дэкору Ніжняй царквы.

3.Прачытайце артыкул І.М.Чарняўскага з энцыклапедыі “Археалогія і нумізматыка”,урывак з працы Вароніна “Старажытны Гродна” і адкажыце на пытанні:

А)Калі і ў якім стылі была пабудавана Прачысценская царква?

Б)Апішыце мастацкія асаблівасці храму.

В)Якія функцыі ваконвала царква?

Г) Што паслужыла прычынай того,што царква не захавалася да нашага часу?

Д) Ці можна зараз убачыць руіны царквы?

4.Запоўніце параўнаўчую табліцу на аснове вышэй дадзеных першакрыніц.

5. Карыстаючыся першакрыніцамі,вызначце схемы якіх цэрквай прыведзены ніжэй.

4. Заключная частка: абмеркаванне вынікаў самастойнай работы.

5. Рэфлексія: што новага дазналіся у працэссе выканання практычнай работы



Каложская царква. Сучасны выгляд
1. Помнік праваслаўнага дойлідства XIIвека, Свята-Барыса-Глебская царква ў Гродна - жамчужына беларускай культуры. Яна не мае прамых аналагаў ні ў старажытнарускай, ні ў балканскай архітэктуры. Па сваёй планіровачнай схеме гарадзенскі помнік блізкі грэцкай архітэктурнай школе. На гэтай падставе можна выказаць здагадку, што ў XII стагоддзі беларуская праваслаўная культура была непасрэдна звязана з вялікай культурай Візантыі. Каложскай жа царкве было наканавана стаць першым звяном у стварэнні гарадзенскай архітэктурнай школы. П.А. Рапапорт меркаваў, што яе з'яўленне было выклікана прыходам сюды майстроў, якія працавалі ў 1170х гг. у Луцку, а затым у Тураве [1]. Непасрэдная сувязь з грэцкай архітэктурнабудаўнічай традыцыяй XI-XII стст. прывяла да з'яўлення c:\users\марина\desktop\kolozha1287_d150.jpg

самастойнай школы, не падобнай ні на адну з існуючых у суседніх княствах, а таксама і ў далёкіх. Гэта выявілася ў своеасаблівым метадзе фарміравання прасторы. У немалой ступені асаблівасць гродзенскай школы, і перш за ўсё Барысаглебскай царквы, выявілася ў адмысловым спосабе арыентацыі будынка ў адпаведнасці з канонамі.[2]Аб царкве ўпамінаецца ў Іпацьеўскім летапісе пад 1183 г.: «Того же лета Городен погоре всь и церквы каменная от блистання молние и шибения грома». Назва царквы, верагодна, звязана з імёнамі яе заснавальнікаў князёў Барыса і Глеба Усеваладавічаў. Разбурэнне Каложскай царквы пачалося неўзабаве пасля пераходу Гродна пад уладу Літвы, і было звязана з неаднаразовымі нападамі немцаў, пажарамі і спустошэннем горада.Закінуты храм спачатку стаў месцам пахавання нябожчыкаў, аб чым сведчыць пахаванне галавой на захад з плоскім бронзавым бранзалетам. Аднаўлялася ў пачатку 16 ст. дойлідам Богушам Багутовічам пасля таго, як была разбурана крыжакамі.[3] Пры царкве з спрадвечных часоў існаваў мужчынскі манастыр. Пра гэта кажуць галерэі (хоры) у паўночнай сцяне, праход на якія знаходзіцца ў алтарнай часткі. Як і іншыя храмы той эпохі,царква мела купал (купалы?), які даваў асвятленне.[2] Падчас адной з войнаў царква страціла купал і была перабудавана.

У канцы 14 стагоддзя князь Вітаўт хадзіў паходам на Пскоў. Ён захапіў адзін з памежных гарадоў - Каложу, а жыхароў горада адвёў ў Гродна. Калажане пасяліліся ля Барыса - Глебскай царквы. З тых часоў у храма з'явілася іншае імя - Каложа. Адной з святынь храма быў цудатворны абраз Каложскай Багародзіцы. Яе насіў на сабе адзін жабрак. Перад смерцю ён ахвяраваў абраз храму і пажадаў быць пахаваным на дзядзінцы. Падчас I –ай Сусветнай вайны абраз быў эвакуіраваны ў Маскву, дзе і згубіўся. У цяперашні час у царквы знаходзіцца вышытая павялічаная копія цудадзейнага абраза.[3]c:\users\марина\desktop\a15_2.jpg


Каложская царква. 12ст.
У ноч на 2 красавіка 1853 Нёман падмыў бераг, на якім стаяў храм. Паўднёвая і палова заходняй сцяны разбурыліся. У 1897 годзе на сродкі Міністэрства Шляхоў Сувязі быў умацаваны бераг Нёмана, а таксама да будавана лёгкая драўляная сцяна замест той,што ўпала ў раку.[3] На жаль і ў цяперашні час бераг працягвае абсоўвацца і пагроза абвалу храма існуе. У савецкі час Каложа была зачынена і лічылася адным з аб'ектаў музея. У 1991 годзе храм быў вернуты царкве і выкарыстоўваецца па тым прызначэнні, для якога яго будавалі нашы набожныя продкі. Пры царкве існаваў манастыр, якому вялікі князь Аляксандр Ягелончык у 1500 г. ахвяраваў маёнтак Чэшчэўляны з-за павагі да старажытнасці прыстанка. Наступныя ахвяраванні манастыру рабіў кароль Жыгімонт I Стары ў 1508 г. і 1538 г. Пасля перабудовы страчаны рысы крыжова-купальнага храма, над дахам узведзены высокі шацёр, шчыпец апсіды завершаны невялікім крыжом, да паўднёва-заходняга боку далучана круглая ў сячэнні ярусная, завершаная купалам вежа-званіца.[3] Пасля Брэсцкага сабора 1596 г. пры царкве створаны Каложскі базыльянскі кляштар. Была часткова разбурана ў 1853—59 гг. у выніку апоўзняў (абваліліся частка заходняй сцяны і скляпенні), у 1872—73 гг. рэканструявана (у апсідзе створана капліца ў імя святых Барыса і Глеба). Часткова абвалілася ў 1889 г. Выдатны помнiк старажытнарускага і візантыйскага царкоўнага дойлідства. Адносіцца да крыжова-купальных, 6-стоўпных, 3-нефавых, 3-апсідных базілік. Аб'ём храма завяршаўся адным купалам і меў пазакамарнае пакрыццё. Фасады крапаваны слаёнымі 3-ступеньчатымі лапаткамі (сярэднія ўступы скругленыя). Вуглавыя лапаткі з заходняга боку скошаныя. Сцены складзены з плінфы ў тэхніцы раўнарадавай муроўкі. Выкарыстоўвалі цагліны лякальныя, трапецападобныя, з паўкруглым шырокім бокам, са скошаным вуглом. На тарцах некаторых цаглін ёсць знакі. Раствор вапнавы з дамешкам цамянкі і вугалю. Падмуркі на глыбіні 1,5 м складзеныз камянёў сярэдніх памераў без раствору, Фасады ўпрыгожаны ўстаўкамі з паліраваных валуноў і маёлікавых плітак карычневага, зялёнага і жоўтага колерау, Памеры камянёў у сценах памяншаюцца ўгару, што візуальна яе аблягчае. 3 маёлікавых плітак набраны крыжы з закругленымі ці трапецападобнымі канцамі. На галоўным фасадзе ўваходны арачны праём.[4]


Дэкор сцен Барыса-Глебскай царквы.
Унутраная прастора расчлянёна круглымі слупамі (дыяметр каля 1,2 м) на прамавугольных цокалях, уверсе паступова набываюць крыжападобную форму: 4 усходнія падкупальныя, 2 заходнія пад хорамі, якія абапіраліся на корабавае скляпенне. У тоўшчы сцяны апсіды размешчаны вузкія лесвіцы, якія вялі на драўляныя бакавыя галерэі, аб'яднаныя з хорамі (не захаваліся). Асаблівасць інтэр'ера — мноства керамічных збаноў-галаснікоў, умураваных у верхнія часткі паўночнай, заходняй і паўднёвай сцен і скляпенні. У верхняй частцы сцен размяшчаліся вузкія аконныя праёмы з арачнымі перамычкамі. Сцены былі аздоблены фрэскавым жывапісам (не захаваўся; вядомы па малюнках В. В. Гразнова). Падлога была з квадратных маёлікавых плітак. Пад ёй захаваўся культурны пласт, які існаваў да будаўніцтва храма. Цэнтральная апсіда вылучана 2-ярусным драўляным іканастасам.[2]

2.Час пабудовы Ніжняй царквы спецыялісты адносяць да 1116 ці 1128-1141 гадам. Верхняя царква пабудавана на руінах Ніжняй царквы ў XIV-XV стст. Вясной 1931 года ў Гродне падчас паводак ўзровень вады ў Нёмане падняўся амаль на 6 метраў. Для ўмацавання размытых схілаў Замкавай гары вясной 1932 пачалі вымаць грунт з унутранага боку Старога замка. У выніку выпадкова выявілі рэшткі будынка і плінфы XII стагоддзя. Літаральна крыху пазней пры археалагічных раскопках, якія падоўжыліся да 1937 года, знайшлі цэрквы - Ніжнюю і Верхнюю.


Раскоп Ніжняй царквы.Сучасны выгляд.
Мяркуецца,што "Ніжняя царква" была пабудавана пры першым гарадзенскім князі Усевалодку Давідовічу ў межах паміж 1116 (або 1128) і 1141 (годам яго смерці). Хутчэй за ўсё, гэта быў першы каменны храм у Гродне. У 1183 ўдар маланкі і, рушыўшы за гэтым пажар, прывёў да абвальвання храма. Менавіта пра гэта сказана ў Іпацьеўскім летапісе: "Таго ж лѣт Городенъ погорѣ всь і цр҃кы каменная ѿ бляску молниѣ і шибения грому". Храм разбураўся неаднаразова. Спачатку ў 1183 годзе ўнутры храма абваліліся скляпенні і частка слупоў. Храм пасля пажару не c:\users\марина\desktop\nizhchurch1_a46.jpg

быў адноўлены, але сцены яшчэ стаялі. Далей рушыла ўслед іх канчатковае разбурэнне, звязанае з нейкай агульнагарадской катастрофай, якая адбылася праз параўнальна невялікі прамежак часу, магчыма, у сярэдзіне XIII ст. Пры аднаўленні Старога замка Вітаўтам, у канцы XIV стагоддзя, прастора "Ніжняй царквы" была засыпана брукаваным каменнем. Месцамі завал быў заліты вапнавым растворам і ўтварыў ўзнёслую платформу. Гэтая платформа і з'явілася падмуркам новай пабудовы - "Верхняй царквы".

"Ніжняя царква", гэта галоўны храм княжацкай крэпасці, які размяшчаўся амаль у самым яе цэнтры. Ён уяўляў сабой аднакупальную чатырохстоўпную царкву з вялікай цэнтральнай апсідай. Бакавыя апсіды на фасадзе ня бачныя, а схаваны ў тоўшчы вонкавых сцен у выглядзе неглыбокіх дугападобных ніш. Магутныя ўнутраныя квадратныя слупы маюць скошаныя пад 45 ° куты, якія надаюць ім васьмігранная форму. Яны трохі ссунутыя да заходняй сцяны. Падкупальным слупам адпавядаюць выступоўцы са сцен лапаткі. Дадатковая пара лапатак адпавядае ўсходняй сцяне асноўнага аб'ёму храма, прарэзанай трыма аркамі уваходаў у алтар. У паўднёва-заходнім куце храма захаваліся рэшткі, вінтавой лесвіцы,якая ўрэзалася ў сцяну.Лесвіца вяла на хоры над заходнім нефам. Храм меў тры ўваходу ў выглядзе простых арачных парталаў з поўдня, захаду і поўначы. Магчыма, паўднёвы ўваход у храм быў галоўным, парадным.

На падлозе каля ўваходаў ляжалі гладкія паліраваныя камяні. Пад хорамі ў заходняй частцы падлога была выслана просты плінфы. Асноўная прастора храма мела маёлікавага падлогі. У алтарнай частцы падлогу уяўляў сабой звычайны набор з квадратных маёлікавага плітак, выкладзеных шэрагамі так, што пліткі аднаго тоны, жоўтыя, зялёныя ці карычневыя, ішлі па дыяганалі. У дьяконике ўзор быў узбагачаны двума перасякальнымі палосамі з жоўтых і карычневых плітак у выглядзе ластаўчына хваста, у алтарнай апсіды меркавана былі ўстаўкі ў выглядзе фігур крыжоў. Бакавыя нефы мелі просты насціл з квадратных плітак. Па кантрасце з імі ў подкупольном прасторы захаваўся фрагмент пышнага узорыстага маёлікавага полу: у абрамленні перасякальных шырокіх стужак жоўта-зялёнай пляцёнку ў квадраты ўпісаны жоўтыя кругі з арнаментальнымі крыжамі.

Унутраныя сцены не мелі дэкаратыўнага ўбрання, вапна з швоў расціраць, не пакрываючы ўсё цэглы, такім чынам, сцяна заставалася чырвона-белай. На яе фоне выступалі толькі гарлавіны галаснікоў, укладзеных у сцены. Хутчэй за ўсё, храм не меў фрэскавы роспіс. Драўляная алтарны перашкода была ўпрыгожана меднымі пласцінамі з агнявым залачэнне, на фоне якога выразна выступаюць глыбокія чорныя лініі гравіраваных малюнкаў. Пры раскопках былі знойдзеныя кубікі мазаікі, якая магчыма ўжывалася ў абразах.

Часткі сцен,якія захаваліся маюць ўстаўкі з вялікіх плоскіх валуноў, якія дасягаюць у папярочніку 1,35-1,40 м

Храм меў пакрыццё з дахам з свінцовых лістоў. Цэнтральны барабан вянчаўся купалам, пакрытым меддзю; магчыма, ён быў пазалочаны. Апрацоўка фасадаў падобная Каложскай царквы, але больш сціплая. Маёліка была ўжытая толькі ў верхніх частках фасадаў, дзе ішоў шэраг вузкіх арачных вокнаў.c:\users\марина\desktop\s5000260_resize.jpg

Знойдзеныя ўнутры пахаванні дазваляюць казаць, што храм служыў княжацкай магільным склепам нават пасля свайго разбурэння.

Летапіснага згадвання аб тым, у гонар якога святога быў асвячоны храм, на жаль не захавалася.


Муроўка сцен Ніжняй царквы.
Зараз руіны Ніжняй царквы можна ўбачыць, наведаўшы спецыяльны крыты павільён , там жа засталіся невялікія фрагменты Верхняй царквы. Сцены Ніжняй царквы выкладзеныя з плінфы.

У сцены ўмураваныя гліняныя збаны-галаснікі, у дакладнасці як у Каложскай царквы, яны палягчалі канструкцыю і надзялялі ўнутранае прастору царквы добрай акустыкай [6].

Захаваўся і фрагмент мура. Што-то падобнае яшчэ часткова захавалася пад Савецкай плошчай. "Ніжняя» царква больш «верхняй». Яе памеры без апсіды складаюць 16,7 на 12 метраў. Сцены царквы захаваліся на вышыню ад 1,5 да 2,5 метра. Яна так жа, як і «верхняя» царква, мела з усходняга боку адну алтарнай апсіды. У царкве было тры ўваходу - галоўны з заходняга боку і два бакавых з поўдня і поўначы. Унутраная прастора царквы членаў шасцю слупамі. Яе фасады былі апрацаваны пілястрамі. Сцены складзены з плінфы памерам 25 X 16 X 4 і 24 X 15 X 4 сантыметры. Гарызантальныя швы - 2,5-4 сантыметра. Некаторыя цэглу маюць выпуклыя кляйма. У мур сцен ўстаўляліся велізарныя гранітныя камяні няправільнай формы, чырвонага, шэрага і чорнага колераў. Памеры іх розныя - 84 X 65 сантыметраў, 70 X 60 сантыметраў і г. д.

Асаблівасцю архітэктуры Ніжняй царквы было дэкаратыўнае ўбранне фасадаў, упрыгожаных ўстаўкамі з вялікіх натуральных камянёў-валуноў. Гранітны валун расколваўся на дзве часткі і ўкладваўся ў сцяну плоскай бокам вонкі, якая ў асобных выпадках паліраваць. Царква ўяўляла сабой невялікі і суцэльны аб'ём з адной кіраўніком.[5]


3.Прачысценская царква была пабудавана ў ХІІ ст.у тэхніцы рознаслаёвай муроўкі з выкарыстаннем дэкаратыўных элементаў і з’яўляецца адным з пяці храмаў Гарадзенскай архітэктурнай школы, адметнымі рысамі якой таксама было выкарыстанне ў муроўцы з плінфы ўбудаваных шліфаваных камянёў, а таксама жбаноў-галаснікоў і паліванай пліткі.[7] Царква мела статус Саборнай - галоўнай праваслаўнай царквы горада. Пры царкве дзейнічаў духоўны суд. Пры царкве існаваў шпіталь для ўбогіх, на які былі вылучаны грошы ад польскага караля і вялікага князя літоўскага Жыгімонта Аўгуста.

На пачатку XVII ст., у выніку заключэння Берасцейскай царкоўнай уніі, Прачысценская царква стала грэка-каталіцкай (т.зв. уніяцкай), а ўжо ў 1635 г. пры ёй дзейнічаў жаночы уніяцкі манастыр.[6]

Падчас вайны 1654–1667 гг. Прачысцінская царква была спустошана, але здолела аднавіць сваю дзейнасць. Выпрабаванні часу прывялі да таго, што на пачатку XVIІI ст. царква пачала руйнавацца і ў 1720 г. па загаду мітрапаліта Лявона Кішкі яе разабралі. Побач з падмуркамі Прачысцінскай царквы заклалі новую царкву Раства Багародзіцы, якая была пабудавана ў 1726-1751 г. ў стылі барока архітэктарам Іосіфам Фантана.

У парадным двары манастыра ў 1980 г. археолагамі былі выяўлены рэшткі Прачысценскай царквы. Контуры сцен царквы пазначаны пліткай чорнага колеру.[6]

Прачасценская царква мела памеры 12,5х3,8м.,гэта быў 3-апсідны прамавугольны, трохнефавы, 6-слупны храм. Таўшчыня сцен дасягала 1,1м. Падлога з маёлікавых плітак зялёнага і жоўтага колеру, прыступкі з 2 апрацаваных камянеў. Сцены былі аздоблены паліванымі пліткамі у выглядзе пялёсткаў. Для аздаблення фасадаў выкарыстоўваліся шліфіваныя камяні. Да паўночна-заходняга вугла будынку павінна была прымыкаць вежа. Пры раскопках былі знойдзены часткі галаснікоў, фрагменты і цэлыя часткі дэкору сцен – паліваных плітак у выглядзе пялёсткаў,крыжоў. У царквке,як і у іншых помніках ГАШа, для аздаблення фасадаў у муроўку з плінфы ўводзіліся шіфаваныя камяні розных памераў. У завалах будаўнічага матэрыялу знойдзены кавалкі расплаўленага свінцу,відавочна, рэшткі першапачатковага пакрыцця храму. [7]


4.

Крытэрый для параўнання

Каложская царква

Прачысценская царква

Ніжняя царква

Дата пабудовы










Памеры










Абсіды










Нефы










Слупы










Асаблівасці дэкору










Прычынні знікнення












5. Карыстаючыся першакрыніцамі,вызначце схемы якіх цэркваў прыведзены ніжэй.

c:\users\марина\desktop\кол_ниж.gif

Дадаць дакумент у свой блог ці на сайт

Падобныя:

Практычны занятак №6 Назва: \"Распрацоўка экскурсійнага маршруту па старажытным храмам Гродна\" Мэты iconПомнікі гісторыі І культуры рэспублікі Беларусь Практычны занятак №4 Назва: "Распрацоўка завочнай экскурсіі на Сафійскаму сабору ў Полацку" Мэты
Распрацавана Коласам А. А. – выкладчыкам спецыяльных турыстычных дысцыплін Ваўкавыскага каледжа установы адукацыі “Гродзенскі дзяржаўны...

Практычны занятак №6 Назва: \"Распрацоўка экскурсійнага маршруту па старажытным храмам Гродна\" Мэты iconПомнікі гісторыі І культуры рэспублікі Беларусь Практычны занятак №1 Назва: "Завочная экскурсія па нацыянальным полацкім гісторыка-культурным музеі-запаведніку" Мэты
Завочная экскурсія па нацыянальным полацкім гісторыка-культурным музеі-запаведніку”

Практычны занятак №6 Назва: \"Распрацоўка экскурсійнага маршруту па старажытным храмам Гродна\" Мэты iconПомнікі гісторыі І культуры рэспублікі Беларусь Практычны занятак №5 Назва: "Аналіз музейнага комплексу "Тураўскі храм" І археалагічнага комплексу "Бярэсце" " Мэты
Аналіз музейнага комплексу “Тураўскі храм” І археалагічнага комплексу “Бярэсце” ”

Практычны занятак №6 Назва: \"Распрацоўка экскурсійнага маршруту па старажытным храмам Гродна\" Мэты iconПомнікі гісторыі І культуры рэспублікі Беларусь Практычны занятак №8 Назва: "Абмеркаванне ў якасці турыстычнах аб’ектаў Беларусі палацава-паркавых ансамбляў ХІХ ст." Мэты
Абмеркаванне ў якасці турыстычнах аб’ектаў Беларусі палацава-паркавых ансамбляў ХІХ ст.”

Практычны занятак №6 Назва: \"Распрацоўка экскурсійнага маршруту па старажытным храмам Гродна\" Мэты iconПрактычны занятак 1
Роля грамадска-палітычнага І філасофскага мыслення ў фарміраванні айчыннай культуры

Практычны занятак №6 Назва: \"Распрацоўка экскурсійнага маршруту па старажытным храмам Гродна\" Мэты iconПытанні да практычных заняткаў па курсу ‘Гісторыя замежнай літаратуры’ Філасофскі факультэт, бду
Практычны занятак №4: ‘Страчаны рай’ Д. Мілтана як сітнтэз барочнай І класіцыстычнай традыцыяў

Практычны занятак №6 Назва: \"Распрацоўка экскурсійнага маршруту па старажытным храмам Гродна\" Мэты iconПытанні да практычных заняткаў па курсу ‘Гісторыя замежнай літаратуры’ Філасофскі факультэт, бду
Практычны занятак №5: ‘Страчаны рай’ Д. Мілтана як сітнтэз барочнай І класіцыстычнай традыцыяў

Практычны занятак №6 Назва: \"Распрацоўка экскурсійнага маршруту па старажытным храмам Гродна\" Мэты iconПытанні да практычных заняткаў па курсу ‘Гісторыя замежнай літаратуры’ Філасофскі факультэт, бду
Практычны занятак №7: ‘Падарожжы Гулівера’ Д. Свіфта ў кантэксце ангельскага асветніцкага раману

Практычны занятак №6 Назва: \"Распрацоўка экскурсійнага маршруту па старажытным храмам Гродна\" Мэты iconПытанні да практычных заняткаў па курсу ‘Гісторыя замежнай літаратуры’ Філасофскі факультэт, бду
Практычны занятак №4: ‘Кандыд’ Вальтэра як узор сінтэтычнага філасофскага твору эпохі Асветніцва

Практычны занятак №6 Назва: \"Распрацоўка экскурсійнага маршруту па старажытным храмам Гродна\" Мэты iconПытанні да практычных заняткаў па курсу ‘Гісторыя замежнай літаратуры’ Філасофскі факультэт, бду
Практычны занятак №6: ‘Сабор парыжскай Маці Боскай’ В. Гюго як узор раману Рамантызму

Размесціце кнопку на сваім сайце:
be.convdocs.org


База данных защищена авторским правом ©be.convdocs.org 2012
звярнуцца да адміністрацыі
be.convdocs.org
Галоўная старонка